Иницијативата за прогласување на Јабланица за национален парк, покрената уште во 2007 година, сè уште нема институционална разврска. По првата студија за валоризација од 2009 година, изработена е нова студија што ги вреднува природните вредности и актуелната состојба на планината.
Долгогодишната постапка за заштита на Јабланица повторно е актуелизирана со нова студија, но конечната одлука и натаму зависи од институциите. Иако иницијативата во земјава постои од 2007 година, процесот со години се задржува во институционалните процедури.
По првата студија за валоризација изработена во 2009 година, сега е подготвен нов документ во кој се оценуваат природните вредности и сегашната состојба на планината. Од Македонското еколошко друштво посочуваат дека Јабланица има големо значење за зачувување на биолошката разновидност.
Во стручната оценка, Јабланица се издвојува како простор со висока природна вредност. Како што е наведено, „стручната фела ја вреднува Јабланица како едно вредно место за заштита на биолошката разновидност заради присуството на ретки, ендемични видови, некои рефугијални… хабитати, живеалишта кои што овде се сретнуваат“. Воедно, се посочува дека токму тие живеалишта се „дом за голем број видови кои што тука, токму на овој простор си го нашле своето прибежиште“.
Еколозите сметаат дека заштитата на планината е важна не само поради природните вредности, туку и поради притисоците со кои се соочува овој простор. Според нив, со евентуалното прогласување на национален парк би се намалиле „нелегалните активности, дрвокрадството, дивоградбите и криволовот“.
Се нагласува дека заштитеното подрачје овозможува поуредено управување со просторот. „Националниот парк, генерално заштитеното подрачје нуди таква можност, бидејќи тогаш се уредува просторот според вредностите“, со почитување на законските основи поврзани со користење на шумите, ловот, градбата и другите активности.
Дополнителен контекст дава и фактот дека албанската страна на Јабланица е национален парк уште од 2008 година. Во земјава, пак, следниот чекор е релевантните институции да ги разгледаат стручните податоци и да дадат мислење за границите на заштитеното подрачје, зонирањето и мерките за управување. Дури по таа фаза би можело да се очекува конкретна институционална одлука за идниот статус на Јабланица.