Одземањето на дозволата за работа на Алта банка АД Белград отвора прашања за последиците врз нејзината инвестиција во Македонија, за проверките при преземањето на Стопанска банка Битола и за надзорот врз трансакциите меѓу поврзаните субјекти. Одлуката во Србија е официјално потврдена, но обвинувањата за незаконски трансфери кон Скопје и Москва не се докажани со самата одлука. Српскиот регулатор како причини ги наведува влошената финансиска состојба и ризикот за ликвидноста и депонентите.
Притоа, потребно е јасно разграничување: Алта банка АД Белград е српската банка што го изврши преземањето, а Алта банка АД Битола е поранешната Стопанска банка Битола, регистрирана како посебно правно лице во Македонија. Објавената српска одлука се однесува на белградската банка; таа не е одлука за одземање на дозволата на банката во Битола.
Како се одвиваше преземањето
Одлуката на КХВ прецизира дека понудата опфаќала 371.538 акции, покрај 19.439 акции што веќе ги поседувале преземачот и лицата со кои дејствувал заеднички. Во објавеното соопштение на Алта за понудата се наведува и претходна согласност од Народната банка за стекнување капитален дел во битолската банка. Во оваа проверка не го обезбедив целосното решение со образложението на таа согласност, што е важен документ за натамошното истражување.
Што обвинува СДСМ
Обвинувањата на СДСМ имаат две различни линии: околностите на преземањето во 2025 година и наводните трансфери во октомври 2026 година.
На 12 декември 2025 година, Александар Саша Димитријевиќ го поврзал преземањето со политичко-финансиско влијание од Србија. Тој изнел тврдења за врските на Давор Мацура со српската власт, за потеклото на капиталот и за ризик од перење пари. Побарал Финансиското разузнавање и Финансиската полиција да го истражат преземањето. Тоа се обвинувања и барања на партијата, а не утврдени наоди на истражен орган.
На 30 октомври 2026 година, Андреј Жерновски побарал одговори од премиерот Христијан Мицкоски и гувернерот Трајко Славески за наводни трансфери од над 50 милиони евра од Белград кон Македонија. Го поставил и прашањето дали Скопје служи како посредна точка за натамошно префрлање средства во Москва. Во прегледаните извори не се приложени трансакциски документи што независно ги потврдуваат износот, крајните приматели или незаконското потекло на средствата.
Новинарски е значајно и потеклото на наводите: според Н1, адвокатот Иван Ниниќ првично зборувал за забрзани трансфери од неименувана банка кон Москва и Скопје. Алта банка подоцна ја посочила Сара ел Сараг во настап на Н1. Овие изјави не треба да се претставуваат како потврда од регулатор или обвинителство.
Што одговорија Славески и Народната банка
Славески реагирал уште на обвинувањата од декември 2025 година. Според објавата пренесена од Канал 77, негирал дека неговиот избор за гувернер бил поврзан со Алта банка, а тврдењата на СДСМ ги оценил како клевети. Ја охрабрил банката во Битола да ги искористи расположивите мерки за заштита на кредибилитетот.
На 30 октомври 2026 година, во одговор пренесен од Н1, гувернерот оценил дека домашниот банкарски систем е стабилен и отпорен и дека Народната банка ги следи ликвидноста, капиталната позиција и ризиците на банките.
Во подеталниот став, пренесен од агенцијата Бета преку Н1, Славески објаснил дека прекуграничниот пренос на средства сам по себе не значи сомнителна активност. За оцената се важни природата, основот и околностите на трансакциите и нивната усогласеност со прописите. Наводите за српскиот банкарски систем ги означил како непроверени и упатил на надлежностите на тамошните институции.
Овој одговор не содржи јавно објавен наод за конкретните наводни трансфери од 50 милиони евра. Тој ја објаснува општата надзорна позиција, но не утврдува дали конкретните трансакции се случиле, кои биле нивните корисници и дали биле предмет на посебна проверка.
Што точно одлучила Народната банка на Србија
Во официјалното соопштение од 31 октомври 2026 година, НБС наведува дека:
- Извршниот одбор ја одзел дозволата за работа на Алта банка АД Белград.
- Претходно биле спроведени контролни активности насочени кон зголемување на ликвидноста.
- Финансиската состојба значително се влошила, со опасност од дополнително влошување и загрозување на интересите на депонентите.
- Агенцијата за осигурување депозити треба со судско решение да биде именувана за стечаен управник.
- Исплатата на осигурените износи треба да биде овозможена во рок од седум работни дена.
Во тоа соопштение не се наведува дека дозволата е одземена поради докажано перење пари или поради утврдени незаконски трансфери кон Македонија и Русија. Евентуалната поврзаност меѓу трансферите и проблемите со ликвидноста останува прашање за документарна и институционална проверка.