На отворањето на Меѓународната конференција на Паневропската унија во Скопје, претседателката порача дека ЕУ е нецелосна и ранлива без Западен Балкан, додека австрискиот амбасадор предупреди на штетноста од ирационалните билатерални блокади.
Македонските граѓани се уморни од сожалувања и извинувања на поранешни европски функционери за неправдите од минатото – на државата ѝ се потребни итни решенија за деблокада. Ова е клучната порака на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која вечерва во својот кабинет беше домаќин на високи претставници на Паневропските унии на Македонија и Австрија, фондацијата „Ото фон Хабсбург“ и Институтот на регионите на Европа од Салцбург.
Европскиот мозаик е нецелосен без Балканот
Користејќи ја симболиката на мозаиците на Глигор Чемерски кои го красат претседателскиот кабинет, Сиљановска-Давкова нагласи дека Западен Балкан е „парчето што недостасува“ за Европа да биде комплетна.
- Ризици од чекањето: Предолгото одложување на проширувањето создава вакуум кој го исполнуваат трети актери, правејќи ја не само Македонија, туку и целата Унија ранлива и изложена на геополитички ризици.
- Двоен аршин: Таа потсети дека државата е блокирана и покрај 25 години од потпишувањето на ДСА и целосната усогласеност со безбедносната политика на ЕУ, услови кои не важеле за ниту една друга земја кандидат.
„Наместо господинот Годо, кој никако да дојде, нам ни е потребен нов ‘господин Европа’ или ‘госпоѓа Европа’ – нов Паневропеец кој ќе ја заокружи визијата започната пред повеќе од еден век“, истакна претседателката.
Австрискиот амбасадор: „Ирационалната билатерализација“ го јаде проектот
Австрискиот амбасадор Мартин Памер беше дециден дека процесот на интегрирање на Југоисточна Европа трае предолго со многу грешки и неуспеси. Тој упати критика до одредени земји-членки кои користат политички условувања за билатерални прашања.
- Критика за блокадите: Памер предупреди дека „ирационалната билатерализација“ на споровите ја поткопува суштината на европскиот проект.
- Реалноста на теренот: Иако ја поздрави динамиката на Црна Гора, тој призна дека постојат структурни слабости на двете страни – и во ЕУ и кај кандидатите, што ја прави формулата за проширување тешко остварлива.
2026: Година на динамични промени?
Претседателот на Паневропската унија на Македонија, Андреј Лепавцов, оцени дека оваа година ќе биде една од најдинамичните за евроинтеграциите. Според него, фокусот мора да биде на три столба:
- Проширување (надминување на политичките бариери);
- Економска отпорност (како одговор на глобалните турбуленции);
- Регионална соработка (како критичен фактор за стабилност).
Конференцијата во Скопје ја потврди посветеноста на европските пријатели на Македонија, но и јасно ја исцрта фрустрацијата од статус-кво состојбата која го држи регионот во неизвесност предолго време.