Крајот на американската империја?
Сè што американскиот претседател Доналд Трамп презеде досега во однос на Иран, не само што не ја зајакна позицијата на САД, туку напротив – целосно ја поткопа. Воена операција која беше замислена како удар врз нуклеарната програма на Техеран, се претвори во обид за насилно отворање на Ормускиот Проток, кој и пред воените дејствија беше функционален.
Во својата статија насловена „Крајот на Американската империја“, објавена во New Statesman, авторот Џон Греј истакнува дека додека имиџот на САД е нарушен, Иран излегува од конфликтот позајмен и подготвен да стане клучен играч на пазарот на нафта.
Од „мала екскурзија“ до стратешки неуспех
Авторот потсетува на говорот на Трамп од 9 март во Мајами, каде тој ја опиша воената интервенција во Иран како „мала екскурзија“. Денес е јасно дека тој чекор се претвори во пат кон катастрофа. Резултатот ги става САД пред невозможен избор:
- Целосно повлекување од Блискиот Исток и губење на глобалното влијание;
- Влегување во уште поголем конфликт кој ризикува да биде полош од Виетнам, Авганистан и Ирак заедно.
Ормускиот Проток: Отворен или под контрола?
Иако беше прогласено примирје, интензитетот на воените дејствија е само намален, но тие не се целосно прекинати. Ситуацијата околу Ормускиот Проток останува нејасна и тензична:
- Американски став: Трамп и министерот за одбрана Пит Хегсет уверуваат дека протокот е слободен за пловидба.
- Ирански став: Техеран тврди дека бродовите мора да ја координираат својата рута со иранската војска, која го задржува правото на ограничувања.
- Нови давачки: Иранските медиуми најавуваат воведување такси за премин, кои би се плаќале во криптовалути, што предизвикува дополнителна паника на светските пазари.
Статусот на Ливан како јаболко на раздорот
Прашањето за Ливан останува критична точка во преговорите. Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан тврди дека прекинот на огнот во Ливан бил дел од договорот за примирјето, став што го поддржува и посредникот Пакистан. Од друга страна, Доналд Трамп и израелската влада децидно негираат, тврдејќи дека Ливан е „одделна битка“ која не е опфатена со договорот со Техеран.
