Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) повеќе од една деценија бил дом на 10 тони високризичен хемиски отпад, кој претставувал директна закана за безбедноста на граѓаните и животната средина. Директорката на Институтот, Марија Андоновска, денеска информираше дека оваа „темпирана бомба“ е конечно деактивирана и отпадот е безбедно отстранет од просториите на институцијата.
Што содржел опасниот склад?
Станува збор за акумулирани остатоци од долгогодишни лабораториски анализи, вклучувајќи хемикалии во различна агрегатна состојба. Според стручните анализи, материјалите биле:
- Лесно запаливи: Постоел висок ризик од самозапалување.
- Испарливи: Хемикалиите испуштале честички опасни по здравјето на вработените и околината.
- Несоодветно складирани: Процесот се одвивал без официјално упатство за управување со ваков вид отпад.
Решение и одговорност
Процесот на чистење е извршен во соработка со стручни тимови, а отпадот нема да се депонира во државата. Крајната дестинација е согорување во специјализирана постројка надвор од земјава, бидејќи Македонија сè уште нема активна депонија за ваков вид опасни материи.
„За среќа, избегнавме хаварија. Веднаш ги алармиравме надлежните институции и го елиминиравме ризикот, но за оваа долгогодишна негрижа очекувам одговорност“, децидна е Андоновска.
Системски проблем со „жешките точки“
Технологот Трајче Србиновски, кој директно учествувал во акцијата, предупредува дека ИЈЗ не е изолиран случај. Според него, во државата постојат повеќе слични „жаришта“ во јавни институции кои допрва треба да се детектираат и исчистат. Главниот предизвик останува високата цена за третман на хемикалиите и недостатокот на соодветна домашна инфраструктура за нивно уништување.
Засега останува тајна точната локација во странство каде ќе се изврши финалното согорување на овие 10 тони опасен материјал.
