Кога првиот царски советник, Тарасиј, од мирјанин беше избран за патријарх Цариградски, тогаш заедно со него примија монашки чин многумина од неговите пријатели и приврзаници од световниот сталеж.
Меѓу нив беше и овој Теофилакт. Тарасиј го испрати за епископ во Никомидија.
Како епископ Теофилакт му беше добар пастир на словесното стадо и се покажа необично преисполнет со милосрдие кон неволните и кон бедните. По смртта на свети Тарасиј патријаршискиот престол во Цариград го зазеде некој Никифор, а малку подоцна Лав Ерменин седна на царскиот престол. Овој цар беше иконоборец и како таков покрена цела бура во Црквата Христова.
Иако иконоборната ерес беше проколната на Седмиот Вселенски Собор, овој цар сепак ја воспостави и сакаше со неа да го замени Православието. Светиот Теофилакт во лице му се спротивстави на царот, па кога царот не попушти, Теофилакт му рече: „На тебе цару ненадејно ќе дојде лута погибел и од неа не ќе можеш да се избавиш ниту да побегнеш“.
За овие зборови свети Теофилакт беше тргнат од епископската столица и испратен во ропство, каде помина триесет години трпејќи многу маки и понижувања. Најпосле Му ја предаде својата света душа на Господа, околу 845 година.
Се вели дека на овој датум се случуваат чуда
На овој ден верниците се собираат во црквите, молејќи се за здравјето на нивните семејства и верувајќи во чудотворната моќ на свети Теофилакт да им помогне во нивните молитви.
Верување е дека и самата вечер пред празникот има посебна моќ и дека верниците треба да се посветат на молитвата и на своите желби.
Свети Теофилакт Исповедник останува симбол на храброста, верата и чудотворната помош на верниците ширум светот, чија слава и чуда се пренесуваат од колено на колено низ вековите.
