Долгоочекуваната средба меѓу мене, како претседател на Соединетите Американски Држави, и рускиот претседател Владимир Путин ќе се одржи следниот петок, 15 август 2025 година, во големата држава Алјаска, објави американскиот претседател Доналд Трамп на социјалните мрежи во петокот вечерта, со криптична најава дека „повеќе детали (ќе) следат наскоро“, објавија вчера светските медиуми.
Пред објавувањето на историскиот состанок во Алјаска, кој воедно ќе биде првата покана до рускиот лидер на американска територија по речиси една деценија, 47-от претседател на САД нагласи дека верува оти „се приближуваме многу“ до мировен договор меѓу Русија и Украина, кој, според Трамп, би вклучувал и „одредена размена на територија во корист на двете страни“.
„Гледате територија за која се води борба три и пол години, многу Руси загинаа. Многу Украинци загинаа“, рече Трамп во Белата куќа во петокот.
„Многу е комплицирано. Ќе добиеме дел назад, ќе тргуваме со дел. Ќе има размена на територија во корист на двете страни“, рече американскиот лидер.
Во исто време, набљудувачите забележаа дека Трамп не откри никакви дополнителни санкции за Русија или царини за нејзините купувачи на енергија пред објавата за „Алјаска“, и покрај тоа што го постави петокот како рок Кремљ да се согласи на прекин на огнот.
По објавувањето на датумот на самитот во Алјаска, Кремљ го покани Трамп да ја посети Русија.
Таквиот исход би бил голема победа за Путин, кој долго време бара директни разговори со Соединетите Американски Држави за условите за завршување на војната што ја започна, ставајќи ја Украина и нејзините европски сојузници настрана, според лондонскиот „Фајненшл тајмс“.
Американскиот претседател Доналд Трамп, исто така, во петокот изјави дека Зеленски е подготвен да работи на договор. „Претседателот Зеленски мора да добие сè што му е потребно бидејќи ќе мора да се подготви да потпише нешто и мислам дека работи напорно на тоа“, рече Трамп.
Меѓу шпекулациите што Путин и Виткоф неодамна ги разгледаа е предлогот на Кремљ владата во Москва да донесе закон со кој ќе се обврзе да не ја напаѓа Украина или Европа, тврдење кое беше дочекано со длабок скептицизам од страна на европските претставници. Рускиот лидер, исто така, наводно предложил замрзнување на фронтовската линија во југоисточна Украина во замена за отстапување од страна на Киев на своите источни региони Донецк и Луганск, вклучително и територија што моментално не е контролирана од силите на Москва, рекоа официјалните лица. Путин, според европските набљудувачи, исто така, наводно побарал членството на Украина во НАТО да се отстрани од дневен ред, иако членството во ЕУ сè уште би било дозволено, рекоа официјалните лица. Војската на Украина би била ограничена по големина, а Русија би барала од западните сојузници да не го снабдуваат Киев со оружје со долг дострел.
Само вчера, Володимир Зеленски го отфрли предлогот на Доналд Трамп дека мировниот договор со Русија би можел да вклучува „одредена размена на територии“, инсистирајќи дека Украинците „нема да ја дадат својата земја на окупаторот“. „Одговорот на украинското територијално прашање е веќе во украинскиот устав. Никој нема да отстапи од ова – и никој нема да може“, рече вчера Зеленски.
Зеленски, исто така, предупреди дека секоја средба меѓу Трамп и Путин што ќе го заобиколи Киев ризикува да го поткопа долгогодишниот дипломатски принцип на Киев „ништо за Украина без Украина“.
„Секои одлуки што се против нас, какви било одлуки што се против Украина, се исто така одлуки против мирот. Тие нема да постигнат ништо“, рече Зеленски.
Сето ова наликува на „Минхен 1938 година, кога големите сили одлучуваат за судбината на жртвите на агресијата“, рече Олександр Мережко, претседател на Комитетот за надворешни работи на украинскиот парламент и пратеник во владејачката партија на Зеленски. Тој оцени дека она што Путин го нуди за да се стави крај на војната е „крајно загрижувачко“ и дека прифаќањето на ваквите предлози од страна на Зеленски „би можело да предизвика социјална експлозија во Украина“.
Неодамнешната анкета на Галуп покажа дека поддршката на Украинците за борба до победа достигна ново дно, од 69 проценти, фаворизирајќи што е можно поскоро преговарачко завршување на војната – речиси целосен пресврт на јавното мислење во 2022 година. Анкетите, исто така, покажуваат дека повеќето Украинци не се подготвени формално да се откажат од територија во замена за мир.
Во секој случај, подготовките за средбата Трамп-Путин во Алјаска влегуваат во интензивна фаза. Така, Јуриј Ушаков веќе објави дека Москва и Вашингтон „во наредните денови ќе се посветат на интензивен развој на практичните и политичките параметри на самитот во Алјаска“. Ова ќе биде „тежок процес“, оцени Ушаков.
Патем, најавата на американскиот претседател Трамп дека може да има „извесна размена на територии“ меѓу Украина и Русија дојде пред планираниот состанок во Велика Британија, на кој ќе учествуваат британскиот министер за надворешни работи Дејвид Лами и потпретседателот на САД Џ.Д. Венс за да разговараат за Украина. Според најавите, на состанокот би можеле да присуствуваат и специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и Андриј Јермак, шеф на кабинетот на Володимир Зеленски.