Обединетото Кралство денеска го смени својот премиер по втор пат во изминатите неколку недели без одржување нови избори. Риши Сунак, третиот премиер од септември, застана на чело на земјата. Овие фрлања се можни поради специфичниот начин на кој функционира британската парламентарна демократија, забележува Асошиејтед прес.
Зошто Британците не го избраа својот нов лидер?
Британија е поделена на 650 изборни единици и за време на изборите гласачите го штиклираат полето на претставникот што сакаат да ја претставуваат нивната изборна единица во Парламентот. Во повеќето случаи, ова е член на една од главните политички партии во земјата: Конзервативната партија, Лабуристичката партија и Либерал-демократите.
Партијата што ќе освои мнозинство места во Долниот дом формира влада, а нејзиниот лидер автоматски станува премиер. Иако се можни коалиции, британскиот гласачки систем ги фаворизира двете најголеми партии – конзервативците и лабуристите. Во повеќето случаи, една партија добива апсолутно мнозинство места, како што е случајот со конзервативците во актуелниот парламент.
Владејачката партија може да го смени својот лидер според сопствени правила, а тој човек станува премиер без потреба од одржување национални избори.
Последните општи избори во Обединетото Кралство беа во 2019 година и уставно не се бара други избори до 2024 година.
Премиерот има моќ да распише предвремени избори, но со оглед на тоа што Конзервативната партија значително заостанува зад опозициската Лабуристичка партија во последните анкети, Сунак веројатно нема да го стори тоа.
Пратениците, исто така, би можеле да предизвикаат избори преку гласање за недоверба на владата во Долниот дом, но тоа ќе бара многу конзервативци да гласаат против владата на нивната сопствена партија, што исто така е оценето како неверојатно.
Кои се предизвиците со кои се соочува Риши Сунак?
Четириесет и двегодишниот Сунак е поранешен министер за финансии и еднаш се кандидираше за премиер, но беше поразен од тогашниот министер за надворешни работи во владата на Борис Џонсон, Лиз Трус. Неговиот претходник, Трус, беше сменет по само шест недели на функцијата поради нејзината економска агенда, која ги потресе финансиските пазари, ги зголеми трошоците за живот на гласачите и налути многу нејзини сопартијци.
Борис Џонсон, кој беше соборен од власт во јули по серија скандали и внатрепартиски спорови, имаше намера да направи извонредно враќање на политичката сцена, но се повлече од трката. Во кампањата за именување на петтиот премиер на земјата во последните шест години учествуваше и поранешната министерка за одбрана Пени Мордонт.
Британија се соочува со непријатна комбинација на рецесија и зголемување на каматните стапки. Британската централна банка (Банката на Англија) се обидува да се справи со високата инфлација, а граѓаните со се повисоките цени и падот на приходите. Под администрацијата на новиот премиер, најверојатно ќе треба да се намалат трошоците и да се зголемат даноците, забележува Ројтерс.
Еден од првите предизвици на Сунак ќе биде да покаже дека може да ја води Конзервативната партија. Има мнозинство во парламентот, но е поделена поради несогласувањата околу клучните прашања како што се Брегзит, имиграцијата и управувањето со економијата. Некои од нејзините членки ќе бидат цврсто против зголемувањето на даноците, додека други ќе се спротивстават на намалувањето на трошоците во областите како што се здравствената заштита и одбраната.
Освојувањето на лидерската функција е само првиот чекор на патот кон обединување на партијата. Нејзините членки со години се расправаа меѓу себе за напуштање на ЕУ, а последните двајца лидери беа сменети поради внатрешни несогласувања. Во 2016 година, Сунак го поддржа Брегзит на референдумот, но некои членови на партијата сè уште го сметаат за премногу поволен за Европската унија.
Прашањето за трговијата со Северна Ирска се уште се преговара со Брисел. На Сунак ќе му биде тешко да преговара за промените на првичниот договор за повлекување без да и дозволи на ЕУ трајно да влијае на трговијата со Северна Ирска. Тој, исто така, ќе има потешкотии да ги исполни ветувањата за контролирана имиграција кон државата. Пратениците од Конзервативната партија сметаат дека таа е одлучувачки фактор на следните избори.