Македонија сè уште нема воспоставено ефективен систем за управување со текстилниот отпад, покажува анализа направена во рамки на проектот „Еко дијалог кон ЕУ“. Податоците укажуваат на голема разлика во однос на практиките во Европската унија, каде што секој жител создава околу 15 килограми текстилен отпад годишно, од кои 38 проценти се реупотребуваат, а 22 проценти се рециклираат. Во Македонија, пак, реупотребата не надминува 5 проценти, а рециклирањето е речиси незначително.
Анализата посочува дека земјата нема доволно развиена инфраструктура за собирање, селекција и третман на текстилниот отпад, како и институционална координација. Јавната свест за тоа дека текстилот е ресурс, а не само отпад, останува ниска. Според објавените податоци, годишно се создаваат околу 35.000 тони текстил, но само околу 6.500 тони се собираат преку организирани канали, што ја нагласува маргинализираноста на проблемот.
Разликата меѓу европскиот и македонскиот пристап не е само во процентите на реупотреба и рециклирање, туку и во системот. Во ЕУ текстилниот отпад е интегриран во политиките за циркуларна економија, со акцент на повторна употреба и намалување на депониите. Во Македонија, текстилот речиси целосно останува надвор од јавните политики.
Анализата заклучува дека земјата има потенцијал да воспостави поодржлив систем, но тоа ќе бара вклученост на државата, општините, компаниите и граѓаните. Без координиран пристап, транзицијата кон циркуларна економија ќе остане декларативна.
Текстилниот отпад не е само комунален проблем, туку економско и еколошко прашање. Неупотребениот или нефункционално рециклиран текстил создава притисок врз депониите, ја губи можноста за повторна употреба и ја ограничава развојната шанса за зелени бизнис-модели.
Пораката од анализата е јасна: Македонија не може повеќе да го третира текстилниот отпад како споредна тема. Ако сака да се приближи до европските стандарди, земјата мора да изгради систем што ќе овозможи враќање на текстилот во економијата и создавање одржлив циклус на ресурси.
