Во моментот кога ќе бидат усвоени новите законски измени и дигиталниот систем ќе биде целосно подготвен, јас лично ќе бидам првиот граѓанин во државата кој ќе го пополни формуларот кај матичниот лекар за донирање органи по смртта. Вака министерот за здравство, Азир Алиу, јавно го објави својот личен завет во интервју за емисијата „Ноќно студио“ на „4ТВ“, испраќајќи силна порака за будење на јавната свест за органодарителството во Македонија.
Со овој потег, Алиу одлучи да води со личен пример, ставајќи ја сопствената одлука во преден план на една од најсензитивните реформи во македонското здравство.
„Јавно кажувам, држете ме за збор: во моментот кога законот ќе помине и модулот ќе биде готов, јас прв ќе се пријавам. Навистина ценам дека е премногу позитивно и после нашата смрт, дел од нашите органи да продолжат да живеат и да дадат поквалитетен живот на граѓаните во нашата држава“, дециден е министерот.
Повеќе од 150 пациенти чекаат спас, семејствата во шок одбиваат донорство
Одлуката на министерот да биде првиот официјален органодарител доаѓа како директен одговор на суровата статистика. Во моментов во државата има над 150 пациенти чиј живот буквално зависи од трансплантација на орган. Од друга страна, бројот на семејства кои се согласуваат да ги донираат органите од свој близок по неговата смрт е критично мал.
Анализите на Министерството за здравство покажуваат дека најголема пречка е огромниот стрес. Кога се случува трагедија, семејството е во шок, а лекарите мора да добијат согласност во рок од само 24 часа. Во тие моменти на агонија и недоволна информираност, најчестиот одговор на семејствата е „не“.
Како дигиталниот систем ќе го тргне товарот од семејствата?
Токму затоа, реформата што ја предводи Алиу предвидува целосна промена на концептот преку измени во Законот за донорство, кои веќе се во брза собраниска процедура. Наместо семејството да го носи тешкиот товар во моменти на жалост, секој граѓанин ќе може свесно да одлучи за себе додека е жив.
Процесот ќе биде едноставен и дигитализиран. При посета кај матичниот лекар, во електронскиот систем ќе се појавува прозорец (pop-up) каде секој граѓанин лично ќе се изјасни дали сака или не сака неговите органи да бидат донирани по смртта. Доколку се случи најлошото, лекарите веќе ќе ја имаат официјалната писмена желба на починатиот, која семејството само ќе ја испочитува.
Поддршка и од верските заедници – Дарот на животот нема вера
Министерот Алиу откри дека пред да се тргне во реализација на овој систем, направени се длабоки анализи и сериозни консултации со сите верски заедници во државата, со цел да се отстранат евентуалните религиозни предрасуди. Сите верски поглавари дале целосно зелено светло и упатиле позитивен повик до верниците, согласувајќи се дека спасувањето човечки живот е врвен духовен чин.
Со најавата дека тој ќе ја понесе „со број еден“ во новиот регистар на донори, министерот Азир Алиу покажа дека за големите општествени промени не се доволни само убави зборови и законски текстови на хартија, туку лидерство со сопствен пример. Органодарителството не е приказна за смртта – преку потегот на министерот, тоа станува најмоќната приказна за животот кој продолжува да победува.