Надворешните единици за греење и ладење ќе треба да се отстранат од фасадите на сите згради и да се постават на таков начин што нема да имаат влијание врз непосредната околина. Во спротивно, следуваат казни кои ќе се движат од 25.000 до 50.000 динари за физички лица и до 100.000 динари за правни лица. Станува збор за една од новините предвидени со измените на Законот за планирање и градење кои се во собраниска процедура. Но, оваа одредба не е нешто што ќе мора веднаш да се имплементира доколку биде донесена, бидејќи рокот е сите надворешни единици да се отстранат од фасадите на станбените згради на начин да не се видливи 10 години.
Овој рок ќе биде малку пократок за сопствениците на јавни објекти во границите на недвижните културни добра и заштитената средина на културните добра и за сопствениците на објекти, односно посебните делови од зградите во границите на недвижните културни добра и заштитената средина. За првите тој рок ќе биде две години од денот на влегувањето во сила на законот, а за вториот пет години.
Предвидено е единицата на локалната самоуправа да донесе акт со кој ќе се регулира начинот на отстранување на надворешните единици на клима уредот. Доколку овој акт не се донесе во предвидениот рок, предвидена е глоба од 50.000 динари за одговорното лице во единицата на локалната самоуправа.
„Преселувањето не бара големи трошоци“
Главниот урбанистички планер на градот, Милош Стојчиќ, за Euronews Србија вели дека ќе следи дефинирање на конкретни правила што може да се применат во Белград, но тој исто така наведува дека надворешните единици на уредот за климатизација може да се преместат на дворната фасада, терасата, односно чардак и покрив.
Стојичиќ вели дека една од можностите е некои од зградите да добијат маски за тие надворешни единици, но наведува и дека и тогаш би требало да се преместат за сите да бидат во иста вертикална положба.
„Зависи од зградата, може да се постави на покрив некаде каде што има централна клима, некаде не може каде секој има своја клима, некои имаат дворна фасада, некои немаат, некои имаат чардак, некои не. Дефинитивно ќе формираме градски тим кој ќе ја елаборира таа градска одлука што следи по донесувањето на законот“, рече Стојчиќ.
Како што наведе, надворешната единица може да се премести на тераса бидејќи е важно да не се расипе уличната фасада. Обврската за преселба, како што рече, нема да важи за фасадите на дворните места. Стојичиќ вели дека преместувањето на надворешните уреди за климатизација не бара големи трошоци. Од друга страна, додава тој, има и граѓани кои се одговорни и кои исто така се погрижија за ова.
Стојичиќ вели дека Градот Белград, како и секоја друга единица на локалната самоуправа, чека да се донесе законот, а потоа согласно обврските од законот ќе донесат градски одлуки со кои повеќе ќе се опише прашањето точно.
Каде прво ќе се укинат надворешните единици во Белград?
Стојчиќ изјави дека ќе се настојува да се тргне од објектите на заштитениот културно-историски субјект.
„Ќе се обидеме да тргнеме од улиците, тоа го нарекуваме влезни и излезни правци во градот и заштитени културно-историски субјекти, да тргнеме прво од тие објекти и да ги поставиме надворешните единици на уредите или на дворните фасади или на покривот. Тоа е секако првата идеја. Три се категории генерално можни во некој прв бран – покрив, дворна фасада и тераса, т.е. чардак. Тоа се позиции каде што може да се сокријат. Во некоја четврта смисла, можно е некои од предметите добиваат маски за тие надворешни единици, во таа смисла тие надворешни уреди веројатно ќе требаше да се поместат, да се постават во некоја геометрија, сите во иста вертикала“, рече Стојчиќ.
Според него, тоа е нешто што допрва ќе следи како пропис што Градот Белград ќе го доработи.
„Преку таа уредба во зависност од видот на зградата и положбата во градот ќе се дефинира таа обврска. Дефинитивно ќе формираме градски тим кој ќе ја одработи таа градска одлука што следи по донесувањето на законот“, рече Стојчиќ.
Со измените на Законот за планирање и градење се предвидува дека од денот на влегувањето во сила на таа регулатива, сите нови згради мора да се проектираат, градат и одржуваат така што надворешните единици на уредите за греење и ладење не се видливи, т.е. , немаат влијание врз непосредната околина.
Што друго носат измените на Законот за планирање и градење?
Исто така, измените на законот, меѓу другото, предвидуваат секоја зграда, без разлика кога е изградена, ќе мора да поседува „енергетски пасош“, а услов ќе биде поседувањето на тој сертификат за енергетски својства на зградите. за купување и продавање на недвижен имот.
„Енергетскиот пасош“ го дава енергетскиот рејтинг на зградата и содржи податоци за енергетската класа на зградата, односно потребната енергија за греење, за квалитетот на зградата, како и препораки за подобрување на удобноста и намалување на потрошувачката на енергија. Зградите во сопственост на државата ќе треба да го добијат овој сертификат во рок од три години, а сопствениците на постоечките стопански објекти во рок од пет години.
За сопствениците на постоечки станбени згради, односно станови, тој рок е двојно подолг и оваа обврска мора да ја исполнат во рок од 10 години. По истекот на тој рок, „енергетските пасоши“ ќе станат составен дел на договорите за купопродажба на недвижности, односно ќе бидат задолжителни при заверување на договор за купопродажба на недвижен имот или за склучување договор за закуп.
За сите овие категории се пропишани казни доколку не ја исполнат оваа обврска во законскиот рок и се движат од 25.000 до 100.000 динари. Измените на законот прецизираа дека сертификатите за енергетските својства на зградата важат десет години од датумот на издавање. По 10 години ќе се издава нов сертификат.