Огромен интерес за дигитализираната архива
Новиот интернет пребарувач, кој им овозможува на корисниците да ги пребаруваат евиденциите на Нацистичката партија (NSDAP) за да проверат дали нивните претци биле нејзини членови, забележа милиони посети откако беше активиран на почетокот на овој месец. Оваа обемна база на податоци ја објави германскиот весник „Die Zeit“, во соработка со архивите во Германија и Соединетите Американските Држави.
Историски контекст и подемот на Хитлер
Партијата на Адолф Хитлер беше основана по Првата светска војна, но значајна популарност стекна дури по економскиот колапс за време на Големата депресија. Откако Хитлер дојде на власт во 1933 година, тој ги укина сите останати партии и воспостави масовно движење кое ги контролираше сите аспекти на животот во Германија.
- Помеѓу 1925 година и крајот на војната, околу 10,2 милиони Германци се приклучиле на партијата.
- На својот врв, партијата броела околу 9 милиони активни членови.
- Иако нацистите се обиделе да ги уништат членските картички пред крајот на војната, тие биле спасени во последен момент од американските сили.
Улогата на вештачката интелигенција
Кристијан Стас, раководител на историскиот оддел во „Die Zeit“, потврди дека интересот е огромен. Тој објасни дека германскиот Сојузен архив годишно добива околу 75.000 поединечни барања, но дигитализацијата на податоците го направи процесот многу побрз. Со помош на вештачка интелигенција, весникот разви едноставна опција за пребарување која е достапна за пошироката јавност.
Соочување со минатото: Искуства на корисниците
Според Стас, фактот што повеќето поранешни членови на партијата веќе не се живи, на многу луѓе им го олеснува поставувањето тешки прашања за сопствената семејна историја. Тој истакнува дека постои јаз помеѓу верувањата на семејствата и историската реалност: „Многу Германци веруваат дека нивните предци биле против Хитлер, што очигледно не може да биде точно за сите.“
Лични сведоштва
- Корисничката Katha1927: Открила дека нејзините двајца дедовци биле членови. Таа се прашува кој датум е полош – 1931 година (кога биле убедени нацисти од почетокот) или 1941 година (кога веќе се знаело за злосторствата).
- Корисникот dudettes: Напишал дека по 40 години дилеми конечно го добил одговорот за својот прадедо: „Сега го имам одговорот. Иако многу боли, му благодарам на ZEIT.“
- Корисничката Aunt Horst: Преку пребарувачот дознала дека сопругот на нејзината пратетка (која била Еврејка и убиена во логор) бил член на нацистичката партија од 1933 година.
Значењето на овој проект
Кристин Шмит, соавтор на виенската библиотека за проучување на Холокаустот во Лондон, смета дека овој проект е клучен во борбата против дезинформациите. Според неа, достапноста на изворните документи овозможува реално соочување со минатото и служи како доказ против негирањето или искривувањето на историските факти.
