Малото село Бањска, вгнездено во зелените долини на северот на Косово, неодамна е во центарот на тензиите кои би можеле повторно да го втурнат овој турбулентен регион во конфликт со Србија, пишува американскиот весник Њујорк Тајмс.
Минатата недела вооружени Срби упаднаа во селото и се вклучија во смртоносен судир со косовските сили, што предизвика војна со зборови преку границата и засилување српска војска долж границата со Косово, што Белата куќа го прогласи за „дестабилизирачко“, пишува весникот. .
Синиша Јанковиќ, дрвосечач од Бањска, рече дека слушнал силни пукотници во ноќта додека беснеела битката. Но, тој додава дека сега е повеќе загрижен што ќе јаде. Бидејќи селото беше блокирано со денови од специјалните косовски полициски сили, Јанковиќ рече дека морал да шверцува храна низ блиската шума од Србија.
„Многу сум уморен од сето ова“, вели Јанковиќ додека пие пиво од лименка на терасата на еден бар покрај улицата што ја напуштија сите, освен косовските полицајци во фантомки, вооружени со пушки.
„Не знам дали српската војска ќе интервенира. Не знам што ќе прават Косовците. Не знам дали утре ќе има храна на масата“, вели тој.
Локалните жители се „беспомошни и замолчени“ меѓу политиката на Белград и Приштина, вели Миодраг Милиќевиќ, претседател на Актива, група која промовира дијалог меѓу етничките Срби и граѓанското општество и властите на Косово.
„Тоа е борба за територија, а не за луѓе“, вели тој.
Американскиот весник пишува дека контроверзниот политичар и бизнисмен Милан Радоичиќ признал дека учествувал во нападот во селото Бањска, а подоцна тврдел дека официјален Белград нема никаква врска со тоа.
„Не гледам како оружјето можеше да биде испорачано на друг начин освен од Србија“, вели Ненад Радосављевиќ, политичар и новинар од косовско-српско потекло, кој работеше со Обединетите нации за да се обезбеди мир во областа по војната.
„Њујорк тајмс“ потсетува и на кризата со регистерските таблички на автомобили минатото лето, кога косовскиот премиер Аљбин Курти инсистираше на тоа дека сите возила имаат косовски регистарски таблички, а Србите одговорија со поставување барикади и судири со полицијата.
Од возачите сега се бара да ги покријат српските ознаки на нивните таблички на автомобилите со бела налепница – додека покрај патиштата во северно Косово се наредени српски знамиња, потсетувајќи на определбата на локалното население.
„Тоа е апсурдно“, вели Серѓан Анѓелковиќ, механичар кој живее во Звечан, село неколку километри јужно од Бањска. Неговото семејство остана „заглавено“ во бирократските процедури додека се обидуваше да ја премине линијата со Србија, додаде тој.
„Двете страни го претворија ова место во џунгла“, рече Анѓелковиќ во својата гаража која беше исполнета со силен мирис на масло од десетици мотори наредени на полиците. „Би сакал да знам кој раководи со ова место“.
Повеќето од локалните жители, пишува Њујорк Тајмс, повеќе би сакале тоа да биде Србија. Сеуште плаќаат во српски динари. Скоро сите зборуваат само српски. „Ова е Србија“, пишува на голем транспарент на патот што води кон Лепосавиќ, град во северно Косово, кој исто така е блокиран од импозантен контролен пункт управуван од косовските сили.
Но, многу Срби сè повеќе чувствуваат дека нивната мака им служи само на лидерите во Белград и Приштина да собираат политички поени и да ги подгреваат националистичките чувства.
„Заглавени сме во его играта на двајца лидери“, вели Рада Трајковиќ, долгогодишна српска политичарка и активистка во Косово. „Постапките на двете страни повторно ја разгореа старата етничка омраза наместо да промовираат помирување“, додаде таа, истакнувајќи дека „животите и интересите на вистинските луѓе кои се загрозени овде, косовските Срби, се игнорираат“.
Анѓелковиќ вели дека неговиот сообраќај е намален за 80 отсто по неодамнешното пукање, бидејќи неговите клиенти, од кои многумина се Албанци, сега се загрижени дека ќе мора да возат на север.