НА СВЕТСКИТЕ берзи цените на акциите паднаа минатата недела, бидејќи инвеститорите не сакаат да ризикуваат пред одлуките на американските и европските централни банки за каматните стапки, додека на најголемите светски економии им се заканува рецесија.
На Волстрит, Dow Jones минатата недела се лизна за 2,8 отсто, на 33.476 поени, додека S&P 500 падна за 3,4 отсто, на 3.934 поени, а индексот Nasdaq падна за четири отсто, на 11.004 поени.
Лидерите на најголемите банки и аналитичарите прашуваат дали рецесијата ќе биде плитка или подлабока
На пазарот владее неизвесност бидејќи инвеститорите стравуваат дека американската економија ќе западне во рецесија следната година, со оглед на агресивното зголемување на каматните стапки на ФЕД оваа година.
На ова деновиве предупредија челниците на неколку најголеми банки и многу аналитичари. Според нив, прашање е само дали рецесијата ќе биде плитка или подлабока.
Ова е резултат на високата инфлација, поради што ФЕД од почетокот на годината агресивно ги зголемува клучните каматни стапки. Но, во октомври и ноември, S&P 500 порасна за речиси 14 отсто, намалувајќи ги загубите од годината до датумот, бидејќи инвеститорите се надеваат на забавување на темпото на зголемување на каматните стапки.
Останува прашањето до кое ниво ФЕД вкупно ќе ги зголеми каматните стапки
Последната седница на ФЕД оваа година ќе се одржи следната недела, а по низата каматни стапки за 0,75 процентни поени, пазарот проценува дека челниците на централната банка ќе ги зголемат каматните стапки за 0,50 процентни поени.
Но, според неколку неодамнешни економски показатели, намалувањето на инфлаторните притисоци не се одвива толку брзо како што се надеваа инвеститорите.
Така, клучните прашања остануваат отворени: до кое ниво ФЕД ќе ги зголеми каматните стапки во целост – на 4,75 или 5,00 проценти – и колку долго ќе остане на тие нивоа. Во моментов клучните каматни стапки се движат од 3,75 до 4 отсто, што е највисоко ниво од почетокот на 2008 година.
„Пазарот мора да се прилагоди на фактот дека се движиме од економија заснована на стимули – и монетарна и фискална – кон економија без стимулации. Тоа прилагодување и несигурност на пазарот се во тек“, рече Вајли Ангел. стратег во Ziegler Capital Management.
Минатата недела поскапеа и на европските берзи
И на европските берзи цените на акциите паднаа минатата недела. Лондонскиот FTSE индекс се лизна за 1,1 отсто, на 7.476 поени, а франкфуртски DAX падна со иста стапка, спуштајќи се на 14.370 поени. Парискиот CAC ослабе, пак, за еден процент, на 6.677 поени.
Следната недела се очекува Европската централна банка (ЕЦБ) да ги зголеми каматните стапки, најверојатно за 0,50 процентни поени.