Иако Македонија бележи солидно намалување на стапката на невработеност на 12,5%, економијата се соочува со сериозен парадокс – недостаток на квалификуван кадар, особено за зелените и дигиталните вештини. Експертите предупредуваат: ако продуктивноста не го следи растот на платите, ризикуваме повторно разгорување на инфлацијата.
Универзитетскиот професор и експерт за пазарот на труд, Димитар Николоски, прави пресек на состојбите и дава проекции за економската 2026 година.
Опасност од инфлаторна спирала
Николоски оценува дека пазарот на трудот позитивно реагирал со намалување на невработеноста и раст на просечната плата, но структурните проблеми остануваат.
„Мора да се зголеми продуктивноста за да го следи растот на платите. Ако тоа не се случи, постои реален ризик да се подгрее инфлацијата“, предупредува професорот.
Најголемиот јаз во моментов е кај специфичните вештини – компаниите очајно бараат кадри подготвени за дигиталната трансформација и зелената економија, кои тешко се наоѓаат на домашниот пазар.
Што носи 2026 година?
Следната година ќе биде клучна за неколку законски усогласувања и стратешки потези:
- Март 2026: Редовно усогласување на минималната плата.
- Сезонски работници: Се очекува доследна примена на Законот за работно ангажирање на лица, што треба да го амортизира сезонскиот недостаток на работна сила.
- Нови закони: Донесување на закон за социјални претпријатија.
- Регионален развој: Фокус на т.н. „паметна специјализација“ на регионите за рамномерен економски раст.
Лекот е во домашното производство
Економистите се согласни дека без конкретни стратегии за економски развој, земјата ќе остане ранлива.
Клучната порака од стопанството е јасна: Прекупотребни се стратегии и силна поддршка на домашното производство. Македонија во моментов е премногу увозно зависна, што директно влијае врз формирањето на цените и го прави домашниот пазар нестабилен при секој глобален потрес.
