Додека на хартија Македонија има солидни законски решенија, во реалноста примената на законите за безбедност при работа е еднаква на нула. Ова е пораката на Иван Пешевски од Синдикатот за градежништво, кој во емисијата „Ноќно студио“ на 4TV ги лоцираше системските слабости што доведуваат до човечки жртви.
Теоријата е добра, но практиката е неправедна
Пешевски потенцираше дека иако законите се носат низ трипартитен дијалог меѓу Владата, работодавачите и синдикатите, најголемиот проблем е нивната имплементација. Синдикатите постојано се повикуваат на меѓународни конвенции со цел да се минимизираат штетите, но инвеститорите и работодавачите често ги игнорираат преземените обврски.
„Законите кај нас се како ‘мртво слово’. Имаме солиден Закон за безбедност и здравје при работа, но ако тој не се применува како што е напишан во теоријата, не можеме да очекуваме позитивна пракса на терен,“ вели Пешевски.
Шокантен податок: Седум инспектори на илјадници објекти
Една од клучните причини за хаосот на градилиштата, според Пешевски, е десеткуваниот капацитет на Државниот инспекторат за труд. Тој изнесе фрапантен податок дека во главниот град, каде во секој момент има над илјада активни градилишта, работат само неколкумина инспектори.
- Недоволна контрола: Според неговите информации, само седум инспектори го контролираат целиот пазар на ниво на Скопје.
- Игнорирање на ризикот: На секој втор објект нешто недостасува – или нема заштита, или не се почитуваат подзаконските акти.
- Вината на државата: Државата е директно виновна бидејќи не обезбедува доволен инспекциски надзор за да ги спречи трагедиите пред тие да се случат.
Човечкиот живот нема цена, но казните се пресметани
Пешевски со огорченост зборуваше за односот кон одговорноста по несреќите. Тој предложи во законите да се вметне одредба со која јасно ќе се дефинира кој е виновен и кој треба да ја соопшти веста на семејството на загинатиот работник.
„Никој не гледа на безбедноста како на трошок кој нема цена. Кога ќе дојде до несреќа, излегува дека 500 или 1.000 евра заштедени на заштитна опрема вределе повеќе од човечки живот,“ истакна тој.
Предлог за „филтер“ пред почеток на работа
Наместо да се чека инспекцијата да излезе по фатален случај, Синдикатот предлага нов модел: строга проверка на сите работни места пред воопшто да се започне со работа. Доколку на почетокот се утврди дека нема заштита, нема да има простор за „играње“ со правдата подоцна во судниците.
Пешевски заклучи дека овде не станува збор за преговори за годишен одмор или неисплатена плата – овде се преговара за секундата во која еден работник може да заврши два метри под земја, без никој околу него да може да му помогне.
