ЕВРОПСКАТА Унија призна дека не е во можност да го исполни ветувањето до американскиот претседател Доналд Трамп за дополнителни 600 милијарди долари инвестиции во американската економија, само неколку часа откако беше постигнат договор на историските трговски разговори во Шкотска, тврдат извори на Политика.
Ветени се пари од приватни компании
Причината е што парите треба да доаѓаат целосно од приватни европски компании, а не од јавни средства на ЕУ, потврдија двајца високи претставници на Европската комисија. Брисел, нагласуваат тие, нема овластување да му каже на приватниот сектор каде да инвестира.
Договорот меѓу Трамп и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, со кој се избегна целосна трговска војна меѓу ЕУ и САД, вклучува и ветување за дополнителни 600 милијарди долари европски инвестиции во САД во текот на наредните години.
Сепак, во понеделник, претставници на Комисијата разјаснија дека ова се однесува исклучиво на инвестиции од приватниот сектор, без никаков придонес од јавни средства. „Ова не е нешто што ЕУ како јавна власт може да го гарантира. Станува збор за намерите на приватните компании“, рече еден висок функционер. Комисијата не објави никакви стимулации за да се осигури дека приватниот сектор всушност ќе го достигне тоа ниво на инвестиции, ниту пак даде прецизен временски рок.
Првиот функционер додаде дека бројката од 600 милијарди „се заснова на детални разговори со деловни здруженија и компании за да се проценат нивните инвестициски намери“.
Избегнати царини
Трамп се закани дека ќе воведе царини од 30 проценти на повеќето увози од ЕУ од 1 август, но по разговорите во неделата се согласи на пониска царина од 15 проценти.
Ветувањето од 600 милијарди долари инвестиции беше клучно за постигнување на договорот, но брзо се зголемија критиките дека таквото ниво на инвестиции може да значи помалку инвестиции во самата Европа.
Комисијата нагласи дека ова се пари од приватни компании, а не од европски даночни обврзници, што е разлика од неодамнешниот трговски договор меѓу Јапонија и САД во кој Токио вети 550 милијарди долари комбинирани јавни и приватни инвестиции.
Скептицизам кон приватниот капитал
Експертите се скептични дека приватниот сектор може да се потпре на такво ниво на инвестиции.
„Овој дел од договорот е во голема мера перформативен“, изјави Нилс Редекер од тинк-тенкот „Жак Делор Центар“ за Политико. „[ЕУ] не е Кина, никој не може да им диктира на приватните компании колку да инвестираат во САД.“
Службениците на Комисијата проценуваат дека дополнителните 600 милијарди долари би биле покрај постојните европски приватни инвестиции во САД, кои моментално изнесуваат 2,8 трилиони долари и вработуваат околу 3,4 милиони луѓе.