Македонската економија се наоѓа во фаза на макроекономско стабилизирање по серијата шокови, но за вистински напредок и подобар животен стандард се потребни длабоки структурни реформи, порачува д-р Борче Треновски, редовен професор на Економскиот факултет во Скопје, во своето гостување во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ.
Давајќи ја економската „дијагноза“ на државата, професорот Треновски посочи дека постојат позитивни сигнали, како што се намалувањето на невработеноста и стабилниот финансиски систем, но нагласи дека оваа стабилност доаѓа со едно големо „но“.
„Имаме стабилност, но сега доаѓаме до клучното прашање: Дали таа стабилност во иднина можеме да ја претвориме во продуктивност, во раст и во подобар стандард што ќе ги задржи граѓаните во земјата?“ – истакна Треновски.
Трка со соседите и Европската Унија
Според Треновски, фокусот веќе не треба да биде само на тоа дали економијата бележи раст, туку со која брзина се развиваме во споредба со регионот и Европската Унија. Главната цел мора да биде економска конвергенција — односно намалување на разликата во стандардот со развиените земји.
Главни предизвици и критични точки
За да се постигне одржлив развој, професорот ги дефинираше следниве клучни предизвици за македонската економија во претстојниот период:
- Исцрпена евтина работна сила: Моделот базиран на евтина работна сила е зад нас. Сега најголем проблем станува пронаоѓањето и зачувувањето на квалификуван кадар во одредени сектори.
- Демографски притисоци: Изразените демографски предизвици и иселувањето извршуваат дополнителен притисок врз економскиот капацитет.
- Институции и јавни финансии: Потребно е значително подобрување на ефикасноста на институциите, како и поголема контрола и ефикасност при трошењето на јавните средства.
- Инфраструктура и енергетика: Вложувањата во капитални инвестиции и инфраструктура во однос на бруто-домашниот производ (БДП) сè уште се на едно од најниските нивоа, што директно ја кочи конкурентноста.
Заклучокот на професорот Треновски е дека без брзи и одлучни чекори во подобрувањето на инфраструктурата, привлекувањето дополнителен капитал и зајакнувањето на институциите, стабилноста нема да биде доволна за да обезбеди подобри услови за живот на македонските граѓани.