Клаудија Шајнбаум беше избрана за претседател на Мексико и со тоа постигна историски успех, станувајќи првата жена на чело на земјата. Таа е поранешен градоначалник на Мексико Сити и силен сојузник на претседателот во заминување Андрес Мануел Лопез Обрадор.
Шајнбаум, научник кој потекнува од Балканот, сега се соочува со бројни предизвици кога станува збор за организираниот криминал и насилството во земјата, кои го одбележаа целиот изборен процес.
Шајнбаум вети континуитет по изборите, велејќи дека ќе продолжи да се надоврзува на успесите постигнати од Лопез Обрадор, дополнително надградувајќи ги програмите за социјална заштита што го направија претседателот во заминување толку популарен.
Историски резултат
Пред да се кандидира за претседател, Шајнбаум беше градоначалник на Мексико Сити, една од највлијателните политички функции во земјата, која се смета дека го отвора патот за претседателската функција. Овие избори, на кои Шајнбаум ја победи Чочитла Галвез, претставуваат голема пресвртница за жените во Мексико.
Клаудија Шејнбаум (61) активно ја водеше кампањата во претходните месеци и отпатува во многу делови на Мексико за да ја претстави својата програма. Родена е во емигрантско еврејско семејство, татко и побегнал од Литванија, а мајка ѝ од Бугарија во 1940 година за да избега од холокаустот. Нејзината мајка Ени Пардо Семо е биолог, а нејзиниот татко Карлос Шајнбаум Јоселевиќ е хемиски инженер. Шејнбаум и самата е научник со докторат по енергетско инженерство.
Студирала физика, докторирала по енергетика и напишала повеќе од 100 трудови за енергија, како и две книги за енергија, животна средина и одржлив развој.
Таа се приклучи на Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC) при Обединетите нации во областа на енергијата и индустријата во 2007 година, како коавтор на темата „Ублажување на климатските промени“ за четвртиот извештај за проценка на IPCC. Групата таа година ја доби Нобеловата награда за мир. Во 2013 година, таа беше коавтор на Петтиот извештај за проценка на IPCC заедно со 11 други индустриски експерти.
Предизвици кои претстојат
Изборната кампања беше одбележана со напади во кои беа убиени неколку локални кандидати, а самите избори беа одбележани и со насилство во градот Којомеапан во државата Пуебла, каде беше убиено едно лице.
Постојаното високо ниво на насилство во Мексико ќе биде еден од нејзините најнепосредни предизвици откако Шејнбаум ќе ја преземе функцијата на 1 октомври. Во кампањата, таа само рече дека ќе ја прошири паравоената Национална гарда создадена од Лопез Обрадор и ќе ја продолжи неговата стратегија, насочена кон „социјалните проблеми што ги прават младите Мексиканци лесни цели за регрутирање од картелите“. Стапката на убиства во Мексико е меѓу највисоките во светот, а повеќе од 100.000 луѓе се уште се водат како исчезнати во земјата. Исто така, останува опасно место за жените, со неверојатни стапки на фемициди во регионот.
Според тоа, Шајнбаум ќе мора брзо да дејствува по прашањата за организираниот криминал и безбедноста во Мексико, рече Вил Фримен, соработник за латиноамерикански студии во Советот за надворешни односи.
Кога станува збор за односите со северниот сосед на Мексико, САД, кои не беа на завидно ниво за време на нејзиниот претходник на функцијата, Шејнбаум рече дека ќе се погрижи да има „однос на пријателство, меѓусебно почитување и еднаквост“.
Зборувајќи за големиот број мексикански државјани кои живеат и работат во САД, таа вети дека „секогаш ќе ги брани Мексиканците кои се од другата страна на границата“. Односите меѓу Соединетите Држави и Мексико настрадаа под водство на Лопез Обрадор, кој е на власт од 2018 година. Со оглед на тоа што Лопез Обрадор е нејзин ментор, не се очекуваат поголеми промени во мексиканската политика.
Тежок мандат
Кога Клаудија Шајнбаум беше градоначалник на Мексико Сити, Националната акциона партија ја обвини дека е одговорна за уривањето на основното училиште Енрике Ребсамен во земјотресот што ја погоди земјата, при што загинаа 19 деца и седум возрасни. Заводот за административна верификација донесе решение дека училишната зграда го надминала дозволениот степен на градба.
Уште една трагедија го одбележа градоначалничкиот мандат на новоизбраниот претседател на Мексико. Околу 22 часот на 3 мај 2021 година, се урна дел од патеката и два вагони од линијата 12 во метрото во Мексико Сити. 26 лица загинаа, 80 се повредени, а пет се водат како исчезнати.
По несреќата во јавноста стана информација дека пругата морала да биде затворена за да се преобликуваат делови од пругите и да се заменат шините. Норвешката компанија „Дет Норске Веритас“ (ДНВ), која беше задолжена за истражување на причините за несреќата, откри дека една од гредите што се урна веќе има дефекти кои не се предизвикани од земјотресот во 2017 година. Во 2021 година, Шејнбаум го смени директорот на метрото.
Сепак, некои критичари рекоа дека Шајнбаум требало да направи повеќе за да ја подобри инфраструктурата на метрото. Уредничката на дневниот весник „Ел Финансиеро“ во Мексико Сити, Алехо Санчез Кано, смета дека нејзината одговорност е неизбежна и рече дека била несовесна во текот на две и пол години на функцијата, бидејќи не внимавала на метрото.
Таа минатата година се повлече од функцијата градоначалник за да се кандидира за претседател.
„Јас сум пример за девојките. „Да се биде првата жена претседателка во Мексико е историски потфат“, рече Шејнбаум.