Тешки судири избија во понеделникот во Багдад, при што загинаа речиси 20 луѓе, откако влијателниот шиитски свештеник Моктада ал-Садр рече дека ќе ја напушти политиката, што ги натера неговите следбеници да упаднат во владината палата и да се борат против ривалските групи.
Пукање од митралези и експлозии можеа да се слушнат додека паѓаше ноќта, а куршумите од трага се издигнаа на небото над Зелената зона, дом на владините штабови и странските амбасади, во најтешките борби во ирачкиот главен град во последните години.
Дојде по еднодневното насилство предизвикано од најавата на Садр дека ќе се повлече од сите политички активности, одлука за која рече дека е одговор на неуспехот на другите шиитски лидери и партии да го реформираат корумпираниот и распаднат систем на управување.
Садр подоцна изјави дека започнува штрајк со глад во знак на протест поради употребата на оружје од сите земји, објави Ројтерс.
Политичкиот судир меѓу Садр и неговите шиитски муслимански ривали, кои се главно поддржани од Иран, доведе до уште еден бран на насилство во Ирак, кој се обидува да се опорави од децениската војна, санкциите, граѓанските судири и широко распространетата корупција.
Од 2003 година, ирачките групи се вплеткани во секташки конфликт и, од неодамна, внатресекташки и внатреетнички политички натпревар.
Последниот бран на насилство ги спротивставува поддржувачите на Садр, кои вклучуваат силно вооружена милиција, против ривалските паравоени сили и безбедносните сили поддржани од Иран.
Победата на Садр на изборите во октомври, неговите обиди да формира влада која ги исклучува групите поддржани од Иран и неговото евентуално повлекување од парламентот во корист на улични протести и окупација на владини згради за блокирање на политичката активност – сето тоа влијаеше на порастот на тензиите кои на крајот избија во ново насилство во понеделникот.
Официјални лица за безбедност изјавија дека некои од судирите биле меѓу борците од мировните бригади на Садр и членовите на ирачките безбедносни сили задолжени да ја заштитат Зелената зона, но најверојатно биле вклучени и милиции поддржани од Иран.
Претходно во текот на денот Садр објави дека ја напушта политиката. „Со ова ја објавувам мојата конечна оставка“, рече тој на Твитер, критикувајќи ги колегите шиитски политички лидери дека не ги послушале неговите повици за реформи.
Лојалистите на Садр, кои со недели ја окупираа зградата на парламентот, потоа упаднаа во седиштето на владата во Зелената зона, поранешна палата на диктаторот Садам Хусеин, каде некои од нив скокнаа во базенот на палатата, навивајќи и веејќи знамиња.
Потоа избувнаа судири меѓу младите мажи лојални на Садр и поддржувачите на проиранските милиции, кои фрлаа камења едни на други во близина на Зелената зона пред да избијат ноќните престрелки.
Ирачката војска прогласи неодреден полициски час низ целата земја и ги повика демонстрантите да ја напуштат Зелената зона.
Садр, кој доби широка поддршка спротивставувајќи се на американското и иранското влијание врз ирачката политика, беше најголемиот победник на изборите во октомври, но во јуни ги повлече сите свои пратеници од парламентот откако не успеа да формира влада за да ги исклучи неговите ривали, главно шиити поддржани од Техеран. забави.
Садр бара предвремени избори и распуштање на парламентот. Тој тврдеше дека ниту еден политичар кој е на власт од американската инвазија во 2003 година не треба да има функција.
Многу Ирачани се загрижени дека дејствијата на кој било шиитски табор може да доведат до нов граѓански конфликт.
„Лојалистите на (Иран) дојдоа и ги запалија шаторите на садристите и ги нападнаа демонстрантите“, рече Кадим Хајтам, поддржувач на Садр.
Проиранските групи ги обвинуваат садристите за судирите и негираат дека пукале кон некого. „Тоа не е точно – ако нашите луѓе имаа пушки, зошто би морале да фрлаат камења? – изјави еден од членовите на милицијата, кој одби да биде именуван.
Во минатото, Садр се повлече од политиката и владата, а исто така ги распушти милициите лојални на него. Сепак, тој задржува големо влијание врз државните институции и контролира паравоена група со илјадници членови.
Тој често се враќаше на политичката активност по ваквите изјави, иако сегашниот ќорсокак се чини потешко да се реши од претходните периоди на дисфункција и му дава на Ирак најдолгиот период без влада.
Поддржувачите на непостојаниот свештеник првпат упаднаа во Зелената зона во јули. Оттогаш тие го окупираа парламентот, запирајќи го процесот на избор на нов претседател и премиер.
Сојузникот на Садр Мустафа ал-Кадми, кој останува привремен премиер, ги прекина состаноците на кабинетот до понатамошно известување откако демонстрантите упаднаа во владините згради и јавно побараа од Садр да интервенира за да го запре насилството.
Ирак, вториот по големина производител на нафта во ОПЕК, се бореше да се опорави од поразот на Исламската држава во 2017 година, додека политичките партии се борат за моќ и за нејзиното огромно нафтено богатство.