Соединетите Американски Држави објавија 60-дневно изземање од санкциите за Иран, со кое официјално се дозволува продажба и испорака на иранска нафта на глобалниот пазар до 21 август. Овој чекор веднаш предизвика реакција на пазарите, при што цената на нафтата на светските берзи падна на најниското ниво во последните три месеци.
Иако Вашингтон тврди дека е постигнат напредок кон финално решение по разговорите во Швајцарија, двете страни испорачаа дијаметрално спротивни толкувања за клучните точки од преговорите – нуклеарната безбедност и контролата врз Ормускиот теснец.
Венс: Ормус мора да биде стабилен; Иран демантира враќање на инспекторите
Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс порача дека е воспоставен систем кој гарантира безбедност на еден од најважните поморски патишта во светот, но и подвлече дека САД нема да отстапат од нуклеарните рестрикции за Техеран.
„Воспоставивме механизам за Ормускиот теснец да остане отворен и стабилен, што е клучно за глобалните енергетски текови. Во исто време, јасно е дека Иран никогаш нема да смее да дојде до нуклеарно оружје – тоа е црвена линија и останува централна цел на нашите разговори“, изјави потпретседателот Венс.
Сепак, Техеран експресно ги демантираше тврдењата на Венс дека Иран се согласил на враќање на инспекторите на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ). Иранските власти децидно тврдат дека воопшто не преговараат за својата нуклеарна програма, иако најавуваат продолжување на редовната соработка со МААЕ.
Техеран бара целосна контрола врз стратешкиот теснец
Спротивни ставови има и околу управувањето со Ормускиот теснец. Додека САД зборуваат за меѓународен механизам, претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Калибаф, порача дека контролата останува исклучиво во рацете на Иран.
„Ормускиот теснец ќе биде управуван со ирански механизми и од Иран. Ќе има телефонска линија за координација за безбеден и брз премин на бродовите“, изјави Калибаф.
Од друга страна, американскиот претседател Доналд Трамп повторно јавно упати порака дека Техеран едноставно ќе мора да дозволи враќање на меѓународните инспектори на своја територија.
Што следува?
- Работни групи: По дипломатската рунда во Швајцарија, најавено е формирање на посебни работни групи кои ќе се фокусираат на три клучни столбови: нуклеарните прашања, санкциите и регионалната реконструкција.
- Блискоисточна дипломатија: Паралелно со иранскиот прашање, во Вашингтон започнува нов, тридневен круг на директни мировни преговори меѓу Либан и Израел, во обид за стабилизација на поширокиот регион на Блискиот Исток.