Настанувањето на острови обично подразбира движење на огромни тектонски плочи во текот на векови, ако не и милениуми. Сепак, во Алјаска ново острово се појави за само четири децении!
Планинскиот врв Prow Knob некогаш бил опкружен со дебел слој мраз од глечерот Алсек. Најновите сателитски снимки, меѓутоа, покажуваат дека сега е опкружен со вода и одвоен од копното.
Глечерот стана „жртва“ на климатските промени
Сателитскиот снимок од „Landsat 8“ направен во август открива дека планинскиот врв веќе не е поврзан со глечерот, а експертите на НАСА веруваат дека меѓу 13 јули и 6 август оваа година тој станал остров.
Тие нагласуваат дека феноменот е последица на глобалните климатски промени предизвикани од човечкото делување, пренесува Daily Mail.
„Долж крајбрежната рамнина на југоисточна Алјаска, водата брзо го заменува мразот,“ објаснува Линдзи Дорман, научен соработник во публикацијата NASA Earth Observatory.
На почетокот на 20 век, глечерот Алсек се простирал околу пет километри западно од денешното острово. Најраните забележани податоци од 1894 година покажуваат дека тој го покривал целото подрачје на сегашното Алсек Езеро.
Извештаи од 1907 година бележат дека глечерот бил поврзан со нунатак (ескимски назив за карпести маси), кој бил наречен Prow Knob. Аерофотографии од доцните 1960-ти години покажуваат дека планинскиот врв бил опкружен со мраз од сите страни.
Остров среде ништо
Со текот на времето, климата драстично се сменила, а некогаш стабилниот глечер ослабнал.
„Глечерите во ова подрачје стануваат потенки и се повлекуваат, при што се формираат езера од стопената вода,“ додава Дорман. Во 1984 година, НАСА со сателитот „Landsat 5“ снимала дека западниот раб на глечерот веќе се претворил во езерски брег. Во наредните децении тој сè повеќе се повлекувал, откривајќи поголем дел од планинскиот врв.
Меѓу 2018 година и денес, повлекувањето на глечерот почнало забрзано, оставајќи го Prow Knob целосно опкружен со вода.
Алјаска – ново „езерско подрачје“
Покрај создавањето на нов остров, оваа промена силно влијаела и врз Алсек Езеро. Од 1984 година, неговата површина пораснала од 45 km² на 75 km². Но тоа не е изолиран случај.
Низ Алјаска, но и во светот, глечерските езера растат со загрижувачка брзина. Лани, глечерологот Маури Пелто ја предупреди НАСА дека Алјаска брзо станува „ново езерско подрачје“.
Овие промени будат голема загриженост кај научниците. Глечерските езера можат да предизвикаат разорни поплави, бидејќи се опкружени со кревки природни насипи од карпи и мраз. Падот на тие „барикади“ може да ослободи бран вода и материјал со брзина од 30 до 100 km/h, уништувајќи сè пред себе.
Во студија објавена во 2024 година, научниците предупредуваат дека 10 милиони луѓе ширум светот се загрозени од потенцијално разорни глечерски поплави.
