ОД ПОЧЕТОКОТ НА 2023 година, 18 жени, меѓу кои две девојчиња, се убиени во насилство од домашен партнер во Србија, соопшти денеска Центарот за поддршка на жените.
По повод Денот на сеќавање на жените жртви на насилство, кој денеска се одбележува во Србија, Центарот посочи дека само во масовните убиства на 3 мај во белградското училиште „Владислав Рибникар“ и на 4 мај во две села кај Младеновац, загинаа девет девојчиња, со што вкупниот број на убиени од почетокот на годинава се зголеми на 27.
„Живееме во земја каде што секоја друга жена доживеала некаков облик на насилство“
Билјана Степанов од Центарот за поддршка на жените укажа на фактот дека од 2010 година досега најмалку 330 жени се убиени од членови на семејството или партнери. Живееме во земја во која секоја друга жена доживеала некаков облик на насилство, а податоците покажуваат дека секоја трета претходно се обратила за помош до надлежните институции“, рече Степанов.
Таа се пожали дека институциите не реагираат навремено, не препознаваат насилство, немаат добра проценка на ризикот или нема капацитет или знаење во системот за заштита на жените. Комесарката за заштита на еднаквоста Бранкица Јанковиќ предупреди дека „убиените жени не се бројки и статистика“ и дека е неопходно обединување во борбата против оваа „најекстремна форма на родово базирано насилство“.
Во соопштението за медиумите, Јанковиќ изјави дека и покрај потпишаните конвенции, мерките за заштита и пропишаните строги казни, во текот на оваа година не поминала речиси ниту една недела жена да не биде жртва на партнер, „најчесто бивша“.
Повеќе од половина од случаите на фемицид не се класифицирани како тешко убиство
Законите и мерките, оцени Јанковиќ, сами по себе не се доволни бидејќи „коренот на проблемот“ се наоѓа во традиционално нееднаквите односи на моќ меѓу мажите и жените, но и во широката толеранција на општеството кон сите форми на насилство. Комесарот останува на ставот дека „социјалниот консензус е неопходен во борбата против и осудата на секое насилство“.
Од 117 случаи на фемицид што дошле до судот од 2014 до крајот на 2022 година, повеќе од половина од нив не биле означени како тешко убиство, што им овозможило на сторителите да се извлечат со помали казни, според Центарот за истражувачко новинарство на Србија. (CINS), како што пренесува агенцијата Бета.
Во некои од случаите, според CINS во новата студија, судиите наведоа бизарни олеснителни околности и изрекоа помали казни, додека дел од одговорноста префрлија на убиените жени. Денот на сеќавање на жените жртви на насилство на 18 мај е востановен во 2017 година со цел постојано да ги потсетува јавноста и институциите за ризикот од фемицид и неговите последици.
Според дефиницијата на Светската здравствена организација, фемицид е „убиство на жени затоа што се жени“, додека документите на ОН го дефинираат како „убиство на жени и девојки поврзани со полот“.