Петгодишниот мандат на Европскиот парламент во заминување беше обележан со бројни предизвици, од кои некои го ставија на тест единството на Европската унија.
Најзначајни настани кои ги одбележаа претходните години се излегувањето на Велика Британија од ЕУ (учествуваше на изборите во 2019 година), пандемијата на Ковид, руската агресија врз Украина, пишува Демостат. Прашањето што предизвика најмногу несогласувања и поделби во ЕУ, уште од големиот мигрантски бран во 2015 година, е миграциската и политиката за азил. Токму на оваа тема профитираа бројни екстремно десничарски партии, не само на изборите за Европскиот парламент, туку и на национално ниво.
Клучните теми за кои се разговара во оваа кампања се безбедноста на Европската унија, ситуацијата во Украина, миграцијата, Зелениот договор (план за климатско неутрална ЕУ), животниот стандард.
Анкетите предвидуваат дека Европската народна партија (ЕПП) ќе освои 176 мандати, што е помалку од 182-те мандати што ги освои на претходните избори. Групата социјалисти и демократи (С&Д) ќе има 144 мандати наместо досегашните 156. Се очекува политичката група Обнови ја Европа да добие 82, наместо досегашните 108 мандати. Најголем пад се предвидува за политичката група Зелени/Европска слободна алијанса, од 74 на 41. Левица исто така забележа пад од 41 на 32. Екстремно десничарската Идентитет и демократија може да освои 66 мандати, 6 помалку од сегашниот број мандати. Бројот на европските конзервативци и реформисти се очекува да се зголеми од 62 на 72. Овојпат значително ќе се зголеми бројот на пратеници кои ќе припаѓаат на независниот пратенички клуб.
Во сегашното свикување на Европскиот парламент, коалицијата што го има мнозинството ја сочинуваат Европската народна партија (ЕПП), Социјалистите и демократите (С&Д), Обнови ја Европа (РЕ) и Зелените. Доколку на изборите се потврдат резултатите предвидени со анкетите, оваа коалиција ќе има мнозинство на следното свикување на Европскиот парламент. Најголемите политички групи, како ЕПП и ПЕС, ја отфрлија можноста за соработка со екстремно десничарските партии. Ова го рече Урсула фон дер Лајен, актуелна претседателка на Европската комисија и кандидат за реизбор на ЕПП, во својот говор за време на последната ТВ дебата. „Ако ја погледнете Националната алијанса (Марин Ле Пен) или АФД, сите тие имаат нешто заедничко: тие се пријатели на Путин и сакаат да ја уништат Европа“, рече Фон дер Лејен.
Еден од водечките лидери на политичката група Обнови ја Европа, францускиот претседател Емануел Макрон, во своите говори и политички иницијативи, ја нагласува потребата од реформирање на Европската унија, пред сè, европската безбедносна и одбранбена архитектура, за да може ЕУ да одговори на современите предизвици и закани. Во предавањето на Сорбона, тој посочи дека ЕУ сака да биде „светски лидер до 2030 година“ во пет стратешки сектори: вештачка интелигенција, вселена, биотехнологија, квантни информации и капацитети за обновливи извори и нуклеарна енергија.
Кандидатот на политичката група Зелени, Тери Реинке, смета дека подемот на десничарските популисти и нивната блискост со Русија е најголемата закана за Европа. Таа спомена дека голем број десничарски партии изразуваат ставови кои се поволни за Русија и дека некои членови на Европскиот парламент се „продолжување на раката на Путин“ и дека „некои пратеници се осомничени дека примиле пари од Москва. .
Во политичката групација Идентитет и демократија, највлијателни партии се Националната алијанса на Марин Ле Пен и Алтернатива за Германија (АФД), кои имаат најголем број пратеници во ЕП во рамките на оваа групација. Како приоритети во оваа кампања тие го наведоа запирање на илегалната миграција, спречување на исламизација на Европа, борба против бирократијата во ЕУ и зголемување на безбедноста.
Гласањето за избор на пратеници во Европскиот парламент започнува денеска, во Холандија, а до недела, 9 јуни ќе се одржува во сите 27 земји-членки на Европската унија. Над 350 милиони гласачи ќе изберат 720 пратеници во Европскиот парламент, петнаесет повеќе од сегашните 705. Најголем број пратеници во Европскиот парламент ќе бидат Германија 96, Франција 81, Италија 76, Шпанија 61, Полска 53 и Кипар, Луксембург а Малта ќе има најмалку по 6 членови. Бројот на членови на Европскиот парламент што ги има секоја земја е пропорционален на нејзиното население. Група пратеници може да формираат најмалку 23 пратеници од 7 земји. Европскиот парламент е единствената институција на Европската Унија чии членови се избираат директно на избори.
Клучни причини за одење на претходните избори
На последните избори за Европскиот парламент, одржани во 2019 година, забележана е најголема излезност од изборите во 1994 година и изнесува 50,66%, што е за 8,06% повеќе од 2014 година. Анализите покажаа дека ова зголемување е резултат на поголем одзив кај младите, кој е зголемен за 14%. Од 1999 до 2014 година излезноста беше под 50%. Сепак, остануваат големи разлики во излезноста меѓу земјите-членки, кои се движат од 88,47% во Белгија до 22,74% во Словачка. Гласањето е задолжително во пет земји од Европската унија: Белгија, Бугарија, Луксембург, Кипар и Грција.
Главните прашања кои ги поттикнаа граѓаните да гласаат беа економијата и растот (44%), борбата против климатските промени и заштитата на животната средина (37%), промоцијата на човековите права и демократијата (37%), начинот на кој треба да функционира Европската унија во иднина (36%) и имиграција (34%). Економијата и растот беа главните прашања за гласачите во 16 држави, додека климатските промени и животната средина беа главните прашања во осум земји.
Според Извештајот објавен од Европскиот парламент, по изборите во 2019 година, 75% од Европејците се многу или прилично задоволни од слободните и фер избори (што претставува зголемување од 5%), 74% од слободата на говорот (+5%) и 73% со почитување на основните права (+ 8%). Најниско ниво на задоволство може да се забележи во однос на борбата против дезинформациите во медиумите и изнесува 48%, со пораст од 8%, а борбата против корупцијата 43%, што претставува зголемување од 7% во однос на претходните избори.