Клучен чекор кон пристапувањето во Унијата
Земјите членки на Европската Унија дадоа зелено светло за почеток на подготовката на пристапниот договор за Црна Гора. Овој потег се смета за историска пресвртница која сериозно ги зголемува изгледите на земјата за полноправно членство до 2028 година.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, ја оцени оваа одлука како „голем чекор напред“, додека црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ, изјави дека со овој чин започнува последната фаза од 14-годишниот преговарачки процес.
Механизми на преговори и вклученост на граѓанскиот сектор
Одлуката уследи по состанокот на амбасадорите на ЕУ, кои решија да формираат посебна работна група за изработка на договорот. Во процесот активна улога има и Заедничкиот советодавен одбор, кој овозможува граѓанското општество директно да учествува во евроинтеграциите.
- Институционална соработка: Рикардо Сери, заменик-шеф на Делегацијата на ЕУ во Подгорица, нагласи дека Црна Гора има историска можност, но мора да спроведе конкретни реформи во наредните месеци.
- Искуство и лидерство: Заедно со Албанија, Црна Гора во моментов е лидер во процесот на проширување во регионот.
- Економска специфичност: Иако не е дел од еврозоната, земјата веќе години наназад еднострано го користи еврото како официјална валута.
Преостанати задачи и заштитни механизми
Иако преговорите траат повеќе од една деценија, пред Црна Гора остануваат уште важни предизвици. Досега земјата успешно ги заврши преговорите за 14 од вкупно 35 области (поглавја).
Европската комесарка за проширување, Марта Кос, истакна дека новиот пристапен договор ќе содржи посилни заштитни механизми. Целта на овие мерки е да се спречи какво било назадување во делот на владеењето на правото и заштитата на основните европски вредности, учејќи од претходните бранови на проширување.
Што следи?
Во претстојниот период, фокусот ќе биде ставен на затворање на преостанатите поглавја подредени во кластери, кои опфаќаат теми од даночна политика до екологија. Доколку темпото на реформи се одржи, 2028 година останува реален рок за влез на првата нова членка по Хрватска.
