Како што се приближуваме до најголемиот христијански празник Велигден, главната тема во македонските семејства станува математиката: како да се подготви традиционалниот ручек, а притоа да не се испразни целиот домашен буџет?
Годинава, пресметките се посложени од кога било, бидејќи комбинацијата од глобалните кризи и локалниот дефицит на работна сила ги вивна цените на основните продукти.
Јагнешкото – од традиција до луксуз
Најголемиот удар врз џебот доаѓа од месарниците. Килограм јагнешко месо веќе се најавува со цени кои ќе ги надминат досегашните рекорди. Со оглед на тоа што кланиците веќе го откупуваат јагнето по 280 денари за килограм жива мера, во малопродажба цената се очекува да се движи помеѓу 500 и 700 денари за килограм, зависно од делот на месото и локацијата на касапницата.
Со оглед на тоа што за едно четиричлено семејство се потребни најмалку неколку килограми месо, само за овој дел од трпезата ќе треба да се издвојат и до 3.500 денари.
Но празничната маса не се сведува само на месото. И останатите намирници бележат поскапување. Јајцата, како неизбежен симбол на Велигден, достигнуваат цена од 300 до 400 денари за табла, додека свежиот зеленчук за традиционалната пролетна салата чини од 400 до 600 денари.
Дополнителен трошок претставуваат козунакот и пијалаците, за кои семејствата ќе треба да одвојат најмалку уште 1.000 денари. Кога ќе се соберат сите трошоци, проценките покажуваат дека за скромен, но комплетен велигденски ручек за четири лица ќе бидат потребни меѓу 4.800 и 6.000 денари, односно околу 100 евра.
Причините за ваквите цени се повеќеслојни. Производителите се соочуваат со зголемени трошоци за гориво и репроматеријали, но и со сериозен недостиг на работна сила, особено во сточарството. Ова доведува до намалено домашно производство и поголема зависност од увоз, што дополнително ги зголемува цените.
Иако Велигден традиционално е време на заедништво и изобилство, годинава многу семејства ќе мора внимателно да планираат, балансирајќи меѓу обичаите и реалните финансиски можности.
