Втората недела од Великиот Пост е посветена на светиот Григориј Палама. Како што првата недела од постот беше во знакот на победата над иконоборството, така оваа недела ја одбележува големата победа на православното богословие над различните еретички учења кои се појавиле во 14 век. Главната заслуга за оваа победа му припаѓа токму на светиот Григориј Палама.
Од царскиот двор до светогорски монах
Животниот пат на светиот Григориј започнува во Мала Азија, каде што е роден во 1296 година.
- Поради наездата на Турците, неговото семејство било принудено да побегне од родното место.
- Своето засолниште го нашле во Константинопол, каде што неговиот татко успеал да добие висока положба во дворот на императорот Андроник II Палеолог.
- Иако се стекнал со одлично образование, младиот Григориј не сакал да ги следи стапките на својот татко.
- Наместо световна кариера, тој избрал духовен пат – заминал на Света Гора каде што се замонашил и целосно се посветил на молитвеното тихување, познато како исихазам.
Одбрана на православието и победа над ересите
Духовниот мир на Црквата бил нарушен во 1330 година, кога во Константинопол пристигнал учениот монах Варлаам од Калабрија.
- Тој започнал да шири неправославно учење, тврдејќи дека Таворската светлина – онаа која Христос им ја покажал на Своите ученици при Преображението – е всушност создадена твар.
- По молба на монасите од Света Гора, светиот Григориј застанал во директна заштита на православното учење.
- Тој прецизно објаснил дека Божествената светлина е несоздадена.
- Палама аргументирал дека иако Бог е недостапен во Својата суштина, Тој се јавува Себеси во Своите несоздадени енергии (како што е Таворската светлина), кои се упатени кон светот и кои луѓето можат да ги восприемат.
Ова длабоко теолошко учење добило своја официјална потврда на Константинополскиот Собор одржан во 1341 година, каде што учењето на Палама било оправдано, а Варлаам бил официјално осуден како еретик.
Во текот на својот живот, светиот Григориј активно се спротивставувал и на други еретички учења, вклучувајќи го и она на бугарскиот монах Акиндин, а пишувал и дела против мухамеданството.
Затворски денови и архиепископска служба во Солун
Борбата за вистината му донела и големи страдања. Од страна на константинополскиот патријарх Јован Калека, кој бил следбеник на Варлаам, тој бил лажно обвинет за предизвикување црковен смут. Поради тоа, бил одлачен од Црквата и фрлен во затвор, каде што поминал тешки три години.
Правдата била задоволена откако патријархот Јован Калека бил сменет од функцијата. Тогаш светиот Григориј Палама бил ослободен и поставен за архиепископ на градот Солун. Тој се упокоил во 1359 година, а неговите свети мошти и денес почиваат во неговата црква во Солун, каде што верниците ги посетуваат за молитва.
