Отец Мунтер Исак го посветил својот живот на проучувањето и промовирањето на учењето на Исус Христос, потпирајќи се на две илјади години долгата христијанска традиција. Сепак, тој е сериозно загрижен за иднината на местата каде што Христос се родил и умрел. Неговата загриженост не произлегува само од израелско-палестинскиот конфликт, туку и од постапките на дел од неговите сохристијани.
Додека христијаните во Ерусалим се изложени на сè почести вербални и физички напади, Исак тврди дека американските евангелисти – кои безрезервно го поддржуваат враќањето на Светата Земја на Евреите – целосно го игнорираат постоењето и проблемите на палестинските верници, пишува CNN.
Поради ова, Исак, кој е директор на Институтот за мир и правда во Витлеем, заедно со отец Башар Фавадлех од последното целосно христијанско гратче на окупираниот Западен Брег, упатува отворен повик до светските верници: „Дојдете и видете“.
„Нашето искуство покажува дека на пасторите и на лаиците очите им се отвораат дури откако ќе дојдат во Палестина, ќе ги видат ѕидовите и населбите и ќе ги запознаат семејствата кои се борат за опстанок на сопствената земја“, вели отец Исак.
Теологијата како политичко оружје
Палестинските свештеници сакаат да допрат до евангелистите кои го следат движењето познато како христијански ционизам. Ова движење ја гледа модерната држава Израел како директно исполнување на библиските пророштва. Сепак, локалните свештеници предупредуваат дека ваквиот став ги дехуманизира нивните заедници и е во спротивност со основното христијанско начело за љубов кон ближниот.
„Теологијата е претворена во оружје“, нагласува Исак. „Токму тие христијани ја финансираат и поддржуваат најголемата закана за нашиот опстанок на оваа земја“.
Древни заедници пред исчезнување
Исак (47) е роден во христијанскиот град Беит Сахур, во близина на Витлеем. Земјиштето каде што израснал денес е претворено во израелски населби. Поради израелскиот разделен ѕид висок осум метри, тој повеќе не може слободно да пешачи од својот дом во Витлеем до древните светилишта во Ерусалим.
Во изминатиот период, Израел ја засили поддршката за изградба на доселенички куќи на палестинска земја. Ова принуди многу муслимани да емигрираат, но дополнително ја распарчи и заедницата од околу 50.000 христијани кои живеат на Западниот Брег и во Источен Ерусалим.
Отец Фавадлех споделува алармантни податоци за градот Тајбех (кој во Евангелието по Јован се споменува како Ефраим). Во последните три години, повеќе од 90 луѓе го напуштиле ова последно целосно христијанско место, кое сега брои едвај 1.200 жители. Локалните верници се плашат да ги обработуваат своите маслинови градини, а бизнисменот Роланд Басир вели дека неговата фабрика за цемент е секојдневна мета на напади од доселениците.
„Да имам прилика да заминам, би заминал веднаш. Тука нема иднина ниту за мене, ниту за моите деца“, признава Басир.
Финансирање на доселениците од САД
Христијанските лидери во Ерусалим во јануари издадоа заедничко соопштение во кое ја оценија ционистичката идеологија како „штетна“. Сепак, моралната и финансиската поддршка за израелските населби од САД не стивнува. Организациите како Christians United for Israel (CUFI) и Christian Friends of Israeli Communities (CFOIC) отворено собираат донации за развој на областите кои ги нарекуваат со библиските имиња Јудеја и Самарија.
Кимберли Труп, директорка на американската канцеларија на CFOIC, изјави за CNN дека палестинските христијани бегаат поради притисок од муслиманското мнозинство, а не поради постапките на Израел. Таа тврди дека христијанскиот ционизам е само автентично следење на Божјиот збор според кој земјата му припаѓа на еврејскиот народ.
Од друга страна, поранешниот американски амбасадор во Израел, Мајк Хакаби, ги отфрли критиките на Исак, порачувајќи дека евангелистите едноставно веруваат во целата Библија и дека тоа нема никаква врска со расизам.
Новите генерации евангелисти размислуваат поинаку
Отец Исак активно патува низ САД и ги користи социјалните мрежи за да ја рашири вистината за палестинските христијани. Неговиот пристап не е политички, туку теолошки: „Ајде заедно да ја читаме Библијата, но да ја читаме низ очите на луѓето кои живеат на теренот“.
Овој труд веќе вроди со плод. Истражувањето на Универзитетот во Мериленд од 2025 година покажува јасен генерациски јаз:
- 51% од постарите американски евангелисти покажуваат повеќе сочувство за Израелците отколку за Палестинците.
- Кај помладите евангелисти, тој процент изнесува само 24%.
Бен Норквист, кој израснал во Минесота верувајќи во традиционалниот христијански ционизам, вели дека неговиот поглед се сменил во дваесетите години кога почнал да ги слуша приказните на Палестинците. „Сфатив дека Палестинците за мене претходно беа невидливи. Промената на ставот не ме направи помал христијанин. Напротив, чувствувам дека ја открив вистинската верзија на она на што Исус нè повикуваше цело време“, вели тој.
И Исак и Фавадлех веруваат дека имаат историска одговорност да го зачуваат христијанското присутство таму каде што сè започнало. Нивната порака останува иста: Светата Земја има потреба од љубов кон ближниот, правда и градење вистински мир.