Бранот штрајкови го запре животот во Германија во последните недели, во време кога најголемата европска економија се бори со ниски нивоа на економски раст, а потрошувачите ја чувствуваат високата инфлација.
Железничките работници, возачите на автобуси и аеродромци штрајкуваа еден по друг, преговарајќи за нивните плати во земја која вообичаено се гордее со добрите услови за работа.
Поради последниот штрајк на вработените на аеродромот, Луфтханза мораше да откаже девет од десет летови во средата.
Кога почнаа штрајковите?
Германија е сведок на незадоволство на работниците од крајот на 2022 година, а платите во земјата се намалени за четири отсто од почетокот на руската инвазија на Украина. Дел од секторот доби покачувања минатата година, понекогаш и до 10 отсто, но новите населби не ги ублажија тензиите предизвикани од инфлацијата, која лани достигна 5,3 отсто.
Притисокот на високите цени влијаеше на преговорите за платите и доведе до ширење на штрајкови. Машиновозачите ја прекинаа работата пет дена на крајот на јануари, пред работниците на аеродромот и локалниот јавен превоз да го направат истото.
Зошто сега?
„Работниците навистина го чувствуваат падот на приходите, на крајот на месецот имаат помалку пари во џебовите“, изјави за АФП Александар Галас, политиколог од Универзитетот во Касел. Во исто време, позицијата на синдикатите е зајакната со сериозниот недостиг на работна сила што ја загрозува германската економија.
Но, барањата на синдикатот се непропорционални со „фактот дека многу компании се во криза и немаат многу да дистрибуираат“, поради што брзите решенија се комплицирани, според Хаген Леш од економскиот тинк-тенк IW.
Работните односи на работ?
Ширењето на штрајковите ја доведе во прашање иднината на работните односи во германската економија, кои досега беа засновани на консензус.
„Ова е моментот на вистината за германскиот модел“, рече Леш.
„Синдикатите беа поспремни за компромис за време на пандемијата на коронавирус. Тоа е готово“, додаде тој.
Германија историски е европска земја каде работниците штрајкуваат најмалку. Помеѓу 2012 и 2021 година, само 18 од секои 1.000 работни дена биле нарушени поради штрајкови, во споредба со 1992 година во Франција.
Кој ги поддржува штрајковите?
Колективните договори, долгогодишниот столб на системот, сега покриваат само 43 отсто од работниците во Германија, во споредба со 56 отсто во 2010 година.
Сегашниот бран штрајкови има силна поддршка кај работниците, велат експертите, иако не даваат точна бројка.
„Сведоци сме на високи нивоа на учество, што доведува до зголемување на членството во синдикатот“, рече Торстен Шултен, истражувач во Институтот WSI.
Што е следно?
Неколку клучни договори меѓу синдикатите и раководството сè уште не се на маса, што значи дека штрајковите ќе продолжат.
„Се е можно“, смета Клаус Веселски, претставник на синдикатот на железничарите ГДЛ. А во колективната акција сепак би можеле да се приклучат и други сектори, како што е хемискиот, кој беше економски погоден во изминатите години, а во наредните месеци го чекаат нови рунди преговори за плати.