Германскиот канцелар Шолц рече дека ќе застане во одбрана на нашата земја на нејзиниот европски пат, а австрискиот министер за надворешни работи и министерот за европски прашања составија нов нон-пејпер, што наиде на позитивни реакции кај повеќе земји-членки.
Украинската криза ги натера земјите-членки на ЕУ на секој начин да се обидат да го забрзаат влезот на земјите од Западен Балкан во Унијата, а доказ за тоа е зголемениот број на нови предлози. Така, се појави нов нон-пејпер за пристапување во ЕУ, австрискиот министер за надворешни работи Александар Шаленберг и министерката за европски прашања Каролина Етштадлер, кои предлагаат конкретни осум чекори за забрзан пристап на земјите-кандидати, меѓу кои и Србија. Тој веќе наиде на бројни позитивни реакции од повеќе земји од ЕУ.
Имено, тие предлагаат, меѓу другото, интеграција во заедничкиот пазар, учество во енергетската и климатската политика, образовните програми, како и заедничката надворешна и безбедносна политика и заедничката одбранбена политика на ЕУ и учество во механизмите за заштита од кризи и агенциите на ЕУ. Тие, исто така, се залагаат за постепен пристап до програмите за финансирање на ЕУ. Сето ова доаѓа во светло на војната во Украина, бидејќи претставниците на Австрија сметаат дека оваа криза ја загрозува политиката на источно соседство и дека може да има негативни последици за стабилноста на Западен Балкан.
Пораки
Во исто време, претседателот на австрискиот парламент Волфганг Соботка изјави дека Австрија никогаш нема да се согласи со членството на Украина во Европската унија на штета на земјите од Западен Балкан.
– Австрија никогаш нема да се согласи со кандидатскиот статус на Украина на сметка на земјите од Западен Балкан. За нас е клучно не само да им понудиме на земјите од Западен Балкан перспектива за полноправно членство во ЕУ, туку и да им го покажеме патот до Европската унија – рече тој.
Соботка го бранеше и австрискиот нон-пејпер според кој на земјите од Западен Балкан ќе им се понуди приближување кон ЕУ во одредени области, што беше сфатено како отфрлање на перспективата за полноправно членство.
– Мислам дека тоа би било добро решение за земјите од Западен Балкан. Не е исклучено полноправно членство – рече Соботка и додаде:
– Потребен ни е среден чекор кој ќе им овозможи на некои земји да останат на вистинскиот пат.
Претходно германскиот канцелар Олаф Шолц по средбата со претседателот Александар Вучиќ изјави дека ќе застане во одбрана на Србија на нејзиниот европски пат.
Имајќи се на ум, аналитичарите сметаат дека позитивните пораки се исклучително важни за Србија и дека веројатно ќе го забрзаат нашиот влез во ЕУ.
– Пораката на канцеларот Шолц покажува дека германскиот политички естаблишмент искрено го прифатил фактот дека ЕУ ќе биде поголема и тоа во наредните години, со брзината со која секој поединец од Западен Балкан ќе се шири преку своите реформски и политички акции. Тоа е најважната порака – оценува за Курир министерката за евроинтеграции Јадранка Јоксимовиќ.
Што се однесува до различните нови идеи, додава тој, смета дека има премногу нови имиња за нешто што новата методологија веќе го донесе како можност за забрзување и дека Србија е единствената што активно го прифатила и разбрала.
Подготвени кластери
– За тоа говори и фактот што сите преговарачки структури ги приспособивме на новите барања и што веќе отворивме два кластера, т.е. кластер 1 – владеење на правото и кластер 4 – зелена агенда, а ние сме подготвени за кластер 3 – конкурентност и инклузивен раст. Интензивно работиме и на кластер 5 – кохезија и земјоделска политика. Новата методологија дава можност за забрзана и подлабока интеграција во кластерските политики, затоа е важно да се користи сосема нова методологија, а не да се тркалаат нови имиња и нови идеи кои доаѓаат од различни страни. Не мислам само на австрискиот нон-пејпер. Се ќе слушаме и почитуваме, но фокусот ни е на понатамошна разработка и примена на новата методологија – заклучува Јоксимовиќ.
Јакша Шќекиќ, долгогодишен новинар на Ројтерс, смета дека ЕУ во голема мера ќе го забрза пристапот на Србија, но посочува дека тоа сепак ќе има врска со воведувањето санкции против Русија, барем делумно.
– Сметам дека сите овие ветувања се насочени Србија на кој било начин да воведе санкции кон Русија, бидејќи основната идеја е да се укине секаква поддршка за Русија на Западен Балкан и верувам дека затоа се подготвени да затворат илјада и една проблеми во овој момент да го направи тоа. Во исто време, ако Србија одолговлекува, прашањето за Косово ќе се поставува се поостро – смета Шчекиќ.
Политичкиот аналитичар Дејан Вук Станковиќ смета дека нема пристап до нашата земја додека не го признае Косово и не се согласи да го ревидира Дејтон, да им сврти грб на Русија и Кина и најверојатно да влезе во НАТО бидејќи безбедносните прашања станаа клучни за западниот свет поради руската напад врз Украина.
– Сите тие пораки е убаво да се слушнат, но има реалполитички и геополитички барања кои ни се доставени и ќе бидат испорачани во наредните месеци и години – смета Станковиќ.
Kurir.rs