НА СВЕТСКИТЕ ПАЗАРИ минатата недела порасна курсот на европската валута во однос на доларот, откако американските и европските централни банки повторно ги зголемија каматните стапки и најавија натамошно зголемување на цената на парите. Индексот на доларот, кој го покажува движењето на вредноста на САД во однос на другите шест најважни светски валути, минатата недела падна за 0,2 отсто, на 104,69 поени.
Истовремено, доларот ослабе за 0,4 отсто во однос на европската валута, па цената на еврото достигна 1,0585 долари. Курсот на доларот во однос на јапонската валута остана речиси непроменет на неделно ниво, на 136,60 јени. Инвеститорите беа фокусирани на ФЕД, кој го забави темпото на зголемување на каматните стапки на последната седница од годината.
По серијата зголемувања од 0,75 процентни поени, минатата недела ФЕД ги зголеми каматните стапки за 0,50 поени на опсег од 4,25 до 4,50 отсто, што е нивно највисоко ниво во последните 15 години. Дополнително, оценките на челниците на централните банки укажуваат дека каматните стапки ќе се подигнат на повисоки нивоа од очекуваното и дека ќе останат на тие нивоа подолго од очекуваното.
Каматите продолжуваат да растат
Имено, челниците на централната банка проценуваат дека крајната каматна стапка, на која ќе запре циклусот на зголемување на каматните стапки, ќе достигне 5,1 отсто, додека во септември очекуваа 4,6 отсто. Тоа значи дека ФЕД и во следната година ќе ги зголеми каматните стапки за вкупно 0,75 процентни поени, во опсег од 5 до 5,25 отсто.
Лидерите на ФЕД очекуваат прво намалување на каматните стапки дури во 2024 година, за еден процентен поен.
Инфлациските притисоци донекаде се намалија во последните месеци, но во средата претседателот на ФЕД Џером Пауел рече: „Податоците за инфлацијата во октомври и ноември се добредојдени индикации за забавување на темпото на раст на цените. Но, ќе бидат потребни многу повеќе докази дека инфлацијата е на одржлива надолна траекторија“.
А поради зголемувањето на каматните стапки забавува и растот на економијата. ФЕД проценува дека бруто домашниот производ (БДП) следната година ќе порасне за 0,5 отсто, како и оваа година, но шефовите на неколку големи американски банки деновиве изјавија дека економијата следната година би можела да западне во рецесија.
Минатата недела европските, швајцарските и британските централни банки ги зголемија каматните стапки за 0,50 процентни поени. На редовната седница, челниците на Европската централна банка најавија дека ќе биде потребно дополнително значително зголемување на каматните стапки за сузбивање на инфлацијата.