Шемата е добро позната: сезонските работници од странство се намамени со великодушни ветувања, а потоа се претвораат во модерни робови. Истражувачките новинари открија како се експлоатираат берачите на бобинки во Шведска.
Жена од Тајланд работела 80 дена и собрала речиси 4 тони боровинки без да добие ништо за својот труд. И ова се случува во Шведска, позната по својата дарежливост кон работниците. Тим истражувачки новинари ги истражуваше условите за работа на странските берачи на боровинки во Шведска. Нивните откритија покренаа дебата која покренува прашања за тоа како земјата се перцепира себеси, пишува германскиот јавен радиодифузен сервис АРД.
„Модерен облик на ропство“
Боровинките се популарен дел од шведското лето. Сепак, не е тајна дека со голем труд ги берат сезонските работници од Тајланд. Швеѓаните се гордеат со заштита на правата на работниците, од кои 65% се членови на синдикатите. Работниците во земјава имаат право и на 4 недели платен годишен одмор. Сепак, сезонските работници не можат ниту да сонуваат за такви услови, се вели во изданието на весникот „Дагенс нихетер“ (ДН).
За својата тримесечна работа, многу берачи на боровинки добиле помалку од 50 евра. А една жена од Тајланд собрала речиси 4 тони овошје без да добие ни цент за својот труд. „Ова е модерна форма на ропство“, коментираше заменик-министерката за труд Паулина Брандберг.
Како функционира експлоатацијата?
Новинарите на шведскиот весник го посетија Тајланд, каде разговараа со 77 луѓе кои береле боровинки во Шведска. Претходно беа познати само изолирани прекршувања. Нивните откритија покажуваат дека постои систем на експлоатација.
Работниците беа намамени со великодушни ветувања. „Често луѓето што доаѓаат се одгледувачи на ориз и се сиромашни дури и според тајландските стандарди. Многумина сакаат да ги користат парите за да платат за образованието на своите деца“, рече репортерката Маријана Бјорклунд, цитирана од АРД. Законски гарантираниот надоместок за сезонските работници е околу 3.000 евра. Сепак, ниту еден од 77-те тајландски работници кои работеле во Шведска не добил слична сума.
79 дена работа за помалку од 30 евра
Фатсорн Нантачаи од северната провинција Нонг Каи прочита на социјалните мрежи дека собирачите на боровинки во Шведска се враќаат во Тајланд со речиси 3.000 евра. Жената се качила во авион од Бангкок за Стокхолм и потоа шведска компанија и го организирала престојот, вели самата. Местото каде што живеела имало малку тоалети и често немало греење и топла вода. Вообичаениот работен ден започнуваше во 4 часот и 30 минути наутро. Сепак, секогаш и беше мило што ги напушта тесните простории.
Боровинки се продаваа на маркети или супермаркети. Фатсорн Нантачаи вели дека ги собирала бобинките најмалку 12 часа дневно во текот на 79 дена, успевајќи да собере над 3 тони шумско овошје.
Неколку дена пред да одлета назад во Тајланд, ја добила својата уплата – 300 шведски круни, или нешто помалку од 30 евра. „Работев напорно, одејќи по неколку милји секој ден со боровинки на грб. Не земав плата за тоа“, вели жената.
Како можеше да се случи такво нешто? Причината е мрежата на компании кои ја организираат работата на Тајланѓаните во Шведска. Тајландските компании кои ги вработуваат вработените работат со шведски компании. „Компаниите често ги менуваат имињата. Има доста блиски односи меѓу шведските и тајландските компании“, забележа шведскиот новинар Александар Махмуд.
Договори за робови
Секој од берачите потпишува два договори. Во првиот се споменува плата од околу 3.000 евра. Вториот наведува одбивања за домување, превоз и храна. И берачите имаат обврска да соберат одредена количина овошје. „Кај многу тајландски компании, треба да се соберат околу 4 тони овошје за да се изедначи. А потоа има и други трошоци за покривање бидејќи работниците треба да ги купат своите алатки за берење“, вели Махмуд.
Новинарите се сретнаа со 36 берачи на бобинки од едно село. Сите тие работеа за истата тајландска компанија за регрутирање. Сите велат дека добиле по 300 SEK пред да си одат дома. „Луѓето беа целосно разочарани и лути. Тие робуваа од изгрејсонце до зајдисонце. Тие работеа помеѓу 600 и 700 часа“, вели Махмуд.
Властите сакаат да го сменат законот
Шведските компании вклучени во ропската работа негираат каква било вина за слабата плата и ги упатуваат новинарите кај тајландските компании кои се де факто работодавци.
Сега владата во Стокхолм сака да го промени законот. Сепак, за ова ќе биде потребно време. А во моментов, според шведските медиуми, околу 6.500 тајландски сезонски работници берат бобинки, информира АРД.