Русија се соочува со рекорден 13-годишен скок на малопродажните цени на бензинот во 2024 година, откако серијата напади со украински беспилотни летала врз рафинериите предизвикаа намалување на производството на гориво за повеќе од 10 отсто во првата половина од годината.
Според Росстат, од почетокот на годината до 23 декември, просечната цена на бензинот во Руската Федерација се зголемила за 11 отсто, на 60,57 рубли за литар, пренесува The Moscow Times.
Во исто време, во оддалечените региони на Далечниот Исток, цените го надминаа рускиот просек за една четвртина: 74,4 рубли за литар во Сахалин, 74 рубли во Јакутија, 70,9 рубли во Камчатка, 70,8 рубли во регионот Магадан.
На крајот на годината, поскапувањето на бензините ќе биде највисоко од 2011 година, кога, според Росстат, цените на бензинските пумпи се зголемија за 14,9 отсто.
Дури и во 2018 година, за време на кризата со горивото, годишното поскапување на бензините тогаш изнесуваше 9,4 отсто, иако во некои месеци надминуваше 12 отсто.
За прв пат по шест години, цената на бензинот порасна значително повеќе од општата инфлација, која Министерството за економски развој ја проценува на 9,7 отсто една недела пред крајот на годината. Вообичаено, властите се обидуваат да го спречат тоа за да не предизвикаат дополнително забрзување на инфлацијата, бидејќи „трошокот за гориво е вклучен во испораката на сите стоки и автоматски ја зголемува цената на финалниот производ за купувачот“, рече Владимир Чернов. аналитичар во Freedom Finance.
Оваа година, вели Чернов, владата се обиде да ги намали цените на бензинот со забрана на извозот: ограничувањата беа воведени веднаш откако украинските беспилотни летала нападнаа дваесетина големи руски рафинерии, принудувајќи некои од нив да го запрат производството.
До крајот на мај падот на производството на бензин во Русија достигна 20 отсто во однос на декември 2023 година, а на дизел горивото – 11 отсто.
Ројтерс проценува, повикувајќи се на пазарни извори, дека обемот на рафинирање на нафта во Русија ќе биде 266,9 милиони тони на крајот на годината. Ова е за 8,1 милиони тони пониско од лани, што е најниска бројка од 2012 година, кога рафинериите преработија 265,4 милиони тони суровини.
Во 2025 година бензините ќе продолжат да растат, предупредува Кирил Климентиев, аналитичар во „Зифра брокер“.
Според неговите проценки, поскапувањето ќе биде 10-15 отсто, а во најлош случај – 20 отсто, што според Росстат го немало во Русија од 2004 година.
Според Климентјев, причината ќе биде зголемувањето на тарифите на Транснефт за пумпање преку цевководи, како и наглото зголемување на акцизите: тие ќе бидат зголемени за 14 отсто за бензинот и 16 отсто за дизел горивото, што е три пати повеќе од што е предвидено во Законот за даноци (4,7 проценти).
„Дополнителни фактори ќе бидат светските цени на нафтата, девалвација на рубљата и инфлацијата. Субвенциите за нафтените компании и зајакнувањето на рубљата може да го неутрализираат ефектот“, додава Климентјев.