Државниот завод за ревизија (ДЗР) изрази неповолно мислење за работата на Агенцијата за филм за 2024 година, откривајќи сериозни финансиски дупки и системски слабости кои се провлекуваат со години. Ревизорите утврдиле дека Агенцијата потпишувала договори за филмови и фестивали во вредност која петкратно го надминува нивниот одобрен буџет, со што ја довела институцијата во ризик од тужби и камати.
Со извршената ревизија за 2024 година, изразено е неповолно мислење за реалноста и објективноста на финансиските извештаи, како и за усогласеноста со законската регулатива. Она што загрижува е заклучокот дека состојбите утврдени уште во 2021 година се повторуваат, а слабостите не се надминати.
Финансиска недисциплина: Сооднос Буџет-Обврски 1:5
Најголемиот проблем што го лоцираа ревизорите е драматичното зголемување на обврските за производство на филмови и фестивали, особено во периодот од 2022 до 2024 година.
- Презадолженост: Соодносот помеѓу одобрениот буџет и преземените обврски по проекти изнесува 1:5. Тоа значи дека Агенцијата во континуитет преземала повеќе обврски отколку што имала пари.
- Правни последици: Ваквото работење ги прекршува Законот за финансиска дисциплина и Законот за буџетите, што создава ризик од судски постапки и дополнителни трошоци за камати.
Кадровски лавиринт и незаконски вработувања
Континуираните промени на раководната структура во 2024 година негативно влијаеле врз остварувањето на целите на Агенцијата. Поради недостиг на стручен кадар во клучните сектори, Агенцијата ангажирала лица со договор на дело.
Сепак, ревизорите нотираат дека овие ангажмани се правеле „без спроведена постапка за исполнетост на условите и квалификациите за соодветното работно место“.
Хаос во евиденцијата и отсуство на стратегија
Агенцијата за филм функционира без клучни стратешки документи и евиденции:
- Нема Стратегија: Не е изготвена Стратегија за развој на филмската дејност, па недостасуваат јасни насоки за долгорочен развој.
- Нема Попис: Иако биле донесени решенија, не е извршен попис на средствата и обврските, ниту пак е усогласена сметководствената со фактичката состојба.
- Непостоечки регистри: Нема ажурирана евиденција за продуценти, дистрибутери и кина, ниту пак евиденција за филмовите снимени со државни пари или прикажани во домашните кина.
- Нетранспарентност: Одговорните лица не доставуваат шестмесечни извештаи за работата до Владата.
Спорни конкурси и изгубена добивка
Ревизијата открива и правни прекршувања при распределбата на средствата:
- Незаконско поништување: Поништен е Конкурс за финансирање филмски проекти без законски основ.
- Слаби контроли: Нема целосни контроли во реализацијата на проектите, а недостасува документација од продуцентите за исполнети услови, што носи ризик од ненаменско трошење на парите.
- Ненаплатена добивка: Продуцентите чии филмови се завршени не доставуваат докази за остварената добивка. Поради тоа, Агенцијата не го остварува своето право на поврат на 50% од добивката согласно вложените средства.
Дополнително, утврдено е дека се користела стара Методологија за надоместоци од 2015 година и се носеле одлуки за наплата на административни такси без законска основа. Агенцијата нема ниту единица за внатрешна ревизија, иако тоа е законска обврска.