Македонското земјоделство се наоѓа пред сериозна трансформација. Некогашната слика на зелени и плодни полиња сега се менува со запуштени ниви и намалено производство на основни прехранбени култури. И покрај тоа што земјата располага со над половина милион хектари обработливо земјиште, растечките трошоци, недостигот на работна сила и ниската исплатливост ги тераат фармерите да се ориентираат кон побезбедни и помалку трудо-интензивни култури.
Житото сè уште доминира, но површините за сеење се намалени за околу 4.000 хектари, особено пченицата, што ја зголемува зависноста од увоз за домашниот леб. Производството на овошје и зеленчук бележи значителен пад: праските се намалени за речиси една третина, а кај црешите падот надминува 50%. Ова ја намалува понудата на домашните пазари и ја отвора вратата за увоз и ценовна нестабилност.
Спротивно на ова, индустриските култури бележат раст: тутунот се шири за 3,5%, сончогледот за 6%, а компирот за 2,3%. Ова ја покажува стратегијата на земјоделците да бараат финансиска сигурност, често на сметка на обезбедување основни прехранбени производи.
Во сточарството, бројот на овци и говеда опаѓа, но млекото се произведува во поголеми количества благодарение на подобрена продуктивност, додека производството на јајца се зголемува со модернизација на фармите. Сепак, нестабилноста на пазарот ја прави оваа добивка кревка и подложна на флуктуации.
Извозот на овошје и зеленчук минатата година достигнал 270 илјади тони во вредност од 256 милиони евра, но количините се намалени за речиси 13% во споредба со 2024 година. Истовремено, увозот останува значителен и достигна 180 милиони евра во 2025 година, што укажува дека домашното производство не е доволно за задоволување на потребите на населението.
Експертите предупредуваат дека без стратешки поттик и поддршка за основното производство, Македонија може да се соочи со зголемена зависност од увоз и нестабилност на домашните пазари, што директно ќе влијае на цените и достапноста на храната.