Германските власти размислуваат за итна измена на законот со цел на лицата осудени за тероризам целосно да им се забрани изрекувањето условни затворски казни. Оваа реакција следува откако 21-годишниот Абдул Балут со комбе влета меѓу учесниците на Парадата на гордоста во Берлин – при што една жена загина, а 29 лица беа повредени – иако претходно веќе бил осудуван за поврзаност со Исламската држава (ИСИС).
Како што пренесува британски The Telegraph, јавноста и политичарите дополнително ги збесна фактот што Балут во мај бил осуден на 22 месеци затвор, но не поминал ниту еден ден зад решетки бидејќи казната му била изречена условно. По 20-часовната потера што следуваше по нападот на парадата, полицијата го елиминираше.
Пропусти на безбедносните служби и правосудството
Балут и од претходно им бил познат на странските и домашните служби. Минатата година отпатувал во Либан со намера да и се приклучи на Исламската држава, каде што бил уапсен и осуден пред воен суд на три месеци затвор поради поттикнување верски и секташки судири. По депортацијата во Германија, тој веднаш бил приведен под обвинение за подготвување тежок чин на насилство со кој ја загрозил државата и за ширење пропаганда на ИСИС на својот Инстаграм профил.
Иако Обвинителството инсистирало на тригодишна затворска казна, окружниот суд во Тиргартен го применил поблагиот закон за малолетници и изрекол казна од 22 месеци (година и 10 месеци). Бидејќи казната била пократка од две години, судијата ја искористил законската можност и ја преиначил во условна, земајќи го предвид времето што Балут го поминал во притвор во Либан и Германија, неговото формално признавање на вината, како и тврдењето дека се дистанцирал од радикалните ставови.
Обвинителството веднаш поднело жалба на оваа одлука, барајќи строга затворска казна. Меѓутоа, според германската кривична постапка, жалбата го одложува извршувањето на пресудата, па Балут во мај бил пуштен на слобода од малолетничкиот притворски центар Плецензе, што му овозможило да го изврши нападот.
Остри реакции од политичкиот врв
Политичкиот врв на Германија упати остри критики за одлуката на судот и пропустите во безбедносниот систем.
„Апсолутно е неразбирливо како, со оглед на степенот на опасност во овој случај, воопшто е изречена условна казна. Моментално се поставува сериозно прашање како некој што е идентификуван како безбедносна закана може да добие условна слобода.“ — Александар Добринт, сојузен министер за внатрешни работи
Германскиот канцелар Фридрих Мерц исто така упати остри критики на сметка на безбедносните агенции:
„Не можам да разберам како е можно преку мобилен телефон да го лоцирам својот уред било каде во светот, а на безбедносните служби наводно да им е технички невозможно со иста таква прецизност да ги следат луѓето кои се означени како директна безбедносна закана. Ќе мора да одговориме на прашањето како човек со ваков профил можел непречено да и се приближи на парадата и да изврши ваков напад.“
Најавени коренити реформи
Германското законодавство првично ги воведе условните казни до две години давајќи ѝ приоритет на ресоцијализацијата во однос на казната, со цел кратките престои во затвор да не ги одвојат престапниците од работата и семејството. Сепак, овој напад ја принуди државата да ја преиспита таквата пракса.
Сојузните министри и полициските синдикати предложија итни реформи:
- Измена на членот 56 од Кривичниот законик: Целосно законско исклучување на условните казни за дела поврзани со екстремизам и тероризам.
- Измена на Законот за малолетнички судови: Укинување на условните олеснувања за младите терористи, без оглед на должината на казната.
- Ревизија на правилата за притвор: Осигурување осомничените за тероризам да останат зад решетки сè додека не се решат жалбите на обвинителството.
- Задолжителни безбедносни проценки: Воведување ригорозни психијатриски и безбедносни проверки пред на кој било екстремист да му се одобри позитивна социјална прогноза.
Случајот од Дрезден како опомена
Притисокот врз правосудството дополнително расте бидејќи случајот на Балут не е изолиран. Јавноста потсетува на 2020 година, кога Абдулах Х. К. (20), државјанин на Сирија, со нож нападна туристи во Дрезден, убивајќи еден и тешко ранувајќи друг. Тој исто така претходно одлежал малолетничка казна поради поддршка на ИСИС и бил класифициран како високоризична закана, но бил пуштен на условна слобода под полициски надзор само неколку недели пред да го изврши смртоносниот напад.
Семејството се дистанцира од напаѓачот
Во меѓувреме, таткото на напаѓачот, Тавфик Балут, јавно се дистанцираше од постапките на својот син. Во изјава за магазинот Шпигел нагласи дека нивното семејство припаѓа на шиитската заедница, додека Исламската држава е сунитска терористичка организација.
„Ние сме Шиити и не ја поддржуваме Исламската држава. На мојот син му беше испран мозокот. Дури и се расправавме бидејќи сакаше да пушти долга брада, за која се плашев дека е знак на радикализација, и тоа не му го дозволував“, изјави таткото на настраданиот терорист.