Успехот на Мерк и Модерна со персонализирана вакцина против меланом, наменета да го спречи враќањето на болеста, отвора нов правец во лекувањето на ракот, за кој лекарите се надеваат дека ќе биде ефикасен и кај многу други видови тумори.
За разлика од хемотерапијата, која уништува и здрави и канцерогени клетки, или од имунотерапијата, која го засилува имунолошкиот одговор воопшто, персонализираните вакцини го обучуваат имунолошкиот систем да ги таргетира исклучиво мутациите што се присутни само на туморот на конкретниот пациент.
Двете компании соопштија дека во големо клиничко испитување со повеќе од 1.000 пациенти со меланом, нивната вакцина помогнала да се спречи враќањето и ширењето на болеста. Пациентите имале локализирани тумори отстранети хируршки, но со висок ризик од рецидив. Модерна очекува дека илјадници пациенти со меланом би можеле да имаат корист во првите неколку години по евентуалното одобрување.
„Ова е голема работа за полето во целина“, изјави д‑р Рајан Саливан, директор на Центарот за меланом при Институтот за рак на Мас Џенерал Брајгам. „Со вакво позитивно истражување, постои надеж (и веројатно и нови инвестиции) дека овие пристапи ќе го променат начинот на кој пошироко го лекуваме ракот.“ Главниот медицински директор на Американското друштво за клиничка онкологија, д‑р Џули Гралоу, оцени дека резултатот е „монументален исчекор“ кој ја валидира мРНК‑технологијата како третман за рак.
Надвор од меланомот, персонализирани вакцини против рак се во доцни фази на развој за низа други тумори. Мерк и Модерна спроведуваат повеќе големи испитувања кај пациенти со недребноклеточен карцином на белите дробови по хируршко отстранување на туморот. Комбинацијата се тестира и во средни фази кај рак на мочниот меур и бубрезите, како и во рани фази кај рак на панкреасот и желудникот, со бројни резултати очекувани во следната една до две години, изјави за Ројтерс претседателот на Модерна, Стивен Хоџ.
Рош и Бајонтек, чија мРНК‑технологија беше користена во вакцината на Фајзер против ковид, тестираат сличен третман наречен аутогене цевумеран во средни фази кај пациенти со карцином на дебелото црево и на панкреасот по операција. Резултатите од испитувањето кај ракот на дебелото црево се очекуваат во 2027 година, а за панкреасот во 2031 година.
„Во следните неколку години треба да ги слушнеме резултатите од повеќе студии и сега има сите причини за надеж, со оглед на оваа вест, дека многу од нив ќе бидат позитивни“, изјави д‑р Роберт Фондерхајде, директор на Канцер‑центарот „Абрамсон“ при Пен Медисин и избран претседател на Американското здружение за истражување на ракот.
Третманот на Мерк и Модерна, познат како интисмеран автоген, предвидува активирање на имунолошкиот систем со до девет дози на имунотерапевтскиот лек на Мерк пембролизумаб (трговско име Кеитруда), кои се даваат интравенски на секои шест недели, заедно со до девет дози приспособена мРНК‑вакцина што го насочува имунитетот кон специфичните клетки на ракот кај пациентот. Кога пембролизумаб се дава сам по операцијата за намалување на ризикот од враќање на меланомот, терапијата обично се применува на секои три до шест недели до една година.
Кај пациенти со меланом, пембролизумаб може да предизвика замор, дијареја, осип и воспаление на зглобовите и мускулите, како и воспаление на здрави органи во одделни случаи. Компаниите наведоа дека со додавањето на вакцината не се забележани нови несакани дејства. Испитувањето продолжува и засега не се објавени целосни резултати; доброволците ќе бидат следени за да се утврди дали терапијата го продолжува вкупното преживување.
Петгодишни податоци од претходно испитување во средна фаза, претставени во јуни, покажаа дека вакцината го преполовила ризикот од враќање на болеста и го намалила ризикот од ширење на нови места за 59% во споредба со пембролизумаб самостојно. Во таа студија, додавањето мРНК‑вакцина не доведе до зголемување на стапката на тешки несакани реакции. „Реакциите што ги видовме беа слични на оние по вакцина против грип или ковид, или по други вакцини“, рече Стивен Хоџ.
Онкологот за меланом д‑р Елизабет Бухбиндер од Институтот за рак на Мас Џенерал Брајгам истакна дека лекарите често ги мерат придобивките од третман со пембролизумаб наспроти ризикот од несакани дејства, особено кај пациенти со само 20% ризик од рецидив. „Дополнителната корист од вакцината може да ја промени таа равенка“, рече таа. Според неа, меланомот е избран за комбинирање со пембролизумаб бидејќи создава многу мутации, што му го олеснува на имунолошкиот систем да го препознае; многу други видови рак, исто така, создаваат повеќекратни мутации, што сугерира поширока примена. „Ќе видиме, но ова поле дефинитивно ќе експлодира, особено со оглед на новите резултати“, додаде Бухбиндер.