Турција работи на нов договор со Русија и Украина за обезбедување безбедност и слободно движење на бродовите во Црното Море, сличен на договорите за извоз на жито од Украина постигнати по војната, изјави турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан, нагласувајќи дека Анкара веќе е во контакт и со Москва и со Киев.
Фидан ја даде изјавата како одговор на прашање за влошувањето на безбедносната состојба во Црното Море, откако се зголемија нападите врз бродови во регионот. Тој рече дека војната меѓу Русија и Украина продолжува да претставува сериозен проблем не само за безбедноста на Црното Море, туку и за глобалната безбедност на храната.
Турскиот министер за надворешни работи истакна дека голем број земји апелираат до Анкара да го искористи своето дипломатско влијание за да помогне во враќањето на безбедното поморско снабдување. Во овој контекст, Турција води разговори со двете земји за можноста за постигнување нов договор.
„ Постои договор на кој работиме. Во контакт сме со двете страни во врска со тоа “, рече Фидан, изразувајќи надеж дека, со оглед на потребните услови, Анкара ќе може да преговара за нов договор сличен на оној постигнат во минатото за извоз на жито.
Договорот за жито, постигнат со посредство на Турција и ОН, овозможи украинскиот извоз на жито преку Црното Море да продолжи извесен период и покрај војната. Нов обид за таков договор би бил важен не само за регионот, туку и за меѓународните пазари, бидејќи Русија и Украина се меѓу најважните добавувачи на земјоделски производи на светскиот пазар.
Изјавата на Фидан дојде и во време на растечка воена и дипломатска соработка меѓу Турција, Пакистан и Саудиска Арабија. Трите земји веќе започнаа со изградба на нов одбранбен формат наречен „Мечки одбранбен сојуз“.
Првиот состанок на новиот сојуз се одржа во Мека, на кој присуствуваа министрите за надворешни работи и одбрана, како и воените лидери на трите земји. Главна тема на состанокот беа организациските прашања околу структурата на алијансата и формирањето на нејзиниот секретаријат.
Според Фидан, секретаријатот ќе биде со седиште во Ријад, а првиот генерален секретар на организацијата ќе биде претставник на Пакистан. Турскиот министер нагласи дека новиот одбранбен формат не е насочен против одредена земја и неговата главна цел е да придонесе за мирот и стабилноста во регионот.
Фидан експлицитно прецизираше дека учеството во „Мечкиот одбранбен сојуз“ нема да ги поништи обврските на трите земји кон други меѓународни договори и сојузи. Тој го стави НАТО на прво место меѓу нив и нагласи дека новиот формат не треба да се гледа како негова замена.
Во меѓувреме, Саудиска Арабија го направи следниот чекор во развојот на договорот. Министерот за одбрана, принцот Халид бин Салман бин Абдулазиз, пристигна во Истанбул, каде што ќе ја предводи саудиската делегација на првиот состанок на Стратешкиот политички и одбранбен комитет формиран според Заедничкиот одбранбен договор од Мека.
На состанокот присуствуваат министрите за одбрана и надворешни работи на Саудиска Арабија, Пакистан и Турција, како и команданти на вооружените сили, началници на генералштабови и други високи претставници на трите земји.
Така, Анкара истовремено се обидува да ја зајакне својата улога како посредник за клучните прашања поврзани со војната во Украина и безбедноста во Црното Море, и да ја продлабочи својата одбранбена соработка со две од нејзините најважни земји-партнери на Блискиот Исток и Јужна Азија.