Цените на горивата во Западна Европа, а особено на дизелот, достигнуваат историски максимуми кои предизвикуваат сериозна загриженост кај граѓаните. Додека цената на дизелот во Австрија веќе ја надмина границата од 2,30 евра по литар, аналитичарите и експертите предупредуваат дека е можно дополнително поскапување, па дури и достигнување на психолошката граница од три евра за литар.
Австрија: Се најавуваат и дополнителни даночни оптоварувања
Јирген Рот, претседател на Здружението на трговци со енергенси при Стопанската комора на Австрија, за радиодифузерот ОРФ изјави дека иако до неодамна верувал дека цената нема да достигне три евра, од денешна перспектива тоа сценарио повеќе не може да се исклучи. Тој потсети дека дополнителен притисок врз цените ќе извршат и планираните владини мерки за следната година кои предвидуваат нови даночни давачки.
Трговците демантираат дека остваруваат екстрапрофит од овој ценовен шок.
- Исти маржи за трговците: Маржата по литар е фиксна и изнесува неколку центи, без оглед дали горивото се продава за 1,50 или 2,30 евра.
- Интерес за пониски цени: Трговците посакуваат стабилизација на меѓународните берзи, нагласувајќи дека секој пад на берзанските цени веднаш ќе биде пренесен врз крајните потрошувачи.
Кој профитира од енергетската криза?
Според економистот Јерн Клајнерт, главните профитери во оваа криза се производителите на сурова нафта – особено оние од регионите засегнати со конфликти – како и преработувачите.
Поради тоа, во европски рамки сè погласно се бара воведување на данок на екстрапрофит (прекумерна добивка), со кој прибраните средства од државите би им се вратиле директно на граѓаните како поддршка за нивниот куповен стандард.
Со исти проблеми се соочува и Германија
Состојбата е идентична и во Германија, каде што дизелот и бензинот соборија нови историски рекорди. Според германскиот авто-мото клуб АДАЦ, цената на дизелот достигна 2,45 евра за литар, додека бензинот неколку дена по ред го соборува сопствениот рекорд, достигнувајќи цена над 2,31 евра.
Наглото поскапување е директна последица на геополитичките тензии и воените конфликти кои ги дестабилизираа глобалните пазари. Од почетокот на кризата, дизелот е поскапен за речиси 71 цент по литар, додека бензинот бележи раст од околу 54 центи.