Нелегалната сеча на шуми и трговијата со дрвна маса не се прави од социјални причини, туку е домен на организирани криминални групи кои остваруваат огромни профити. Овој криминал не може да опстои без системска корупција и соработка со инспекциските и полициските служби, истакна универзитетската професорка по криминалистика, проф. д-р Марина Малиш Саздовска, во емисијата „Ноќно студио“ на „4ТВ“.
Во своето гостување, професорката направи детална анализа за бруталноста на т.н. „шумска мафија“, поврзаноста на корупцијата со еколошкиот криминал, како и за огромните финансиски предизвици што ја чекаат државата во однос на еколошките стандарди на Европската Унија.
Професорката посочи дека мотивот за обезбедување огрев кај сиромашните семејства зафаќа занемарлив дел од вкупната нелегална сеча. Главниот генератор се организираните криминални структури кои не преживаат ниту пред човечки жртви.
„Тоа е исклучително сериозен криминал. Ќе ги спомнам двајцата шумарски работници кои беа усмртени на пат кон работа во Кумановско-Липковскиот регион, како и убиениот шумски полицаец на планината Китка. Шумската мафија остварува толку голем профит што воопшто не се двоуми да лиши од живот лица кои вршат надзор и контрола“, предупреди Малиш Саздовска.
Таа потенцираше дека за разлика од наркотиците, дрвната маса е габаритна стока за која се користат камиони и трактори, поради што е невозможно да помине незабележано.
„Никој не може да нѐ убеди дека толкав габарит поминува покрај ЈП ‘Национални шуми’, шумарските инспекции, шумската и сообраќајната полиција, а никој да не забележи. Тоа упатува на коруптивни дејвања — дадени се пари за некој да замижи за криминалот да стигне до крајната дестинација. И во извештајот за сериозен и организиран криминал на Бирото за јавна безбедност (БЈБ) јасно е констатирано дека корупцијата е главната пречка за сузбивање на овој криминал“, изјави професорката.
За справување со овој проблем, таа апелираше за координирана и системска акција на сите надлежни институции на терен, бидејќи парцијалните пристапи нема да дадат резултат.
Запрашана за најголемите предизвици со кои Македонија ќе се соочи при отворањето и затворањето на Поглавјето 27 (Животна средина) во преговорите со Европската Унија, проф. д-р Малиш Саздовска ги издвои депониите и затворањето на големите индустриски капацитети.
Според неа, историските загадувачи и ремедијацијата (санацијата) на теренот бараат огромни финансиски средства кои државата самостојно не може да ги обезбеди:
- Истрошеност на ресурсите: Како пример го посочи РЕК „Битола“, чиј ископ на јаглен е при крај (се проценува на уште 5 до 10 години, што се гледа и од тековниот увоз на јаглен).
- Сложени санирања: Санацијата на просторот по затворањето на ваквите гиганти бара огромна финансиска конструкција.
- Нерешени жаришта: Професорката потсети дека државата сѐ уште ги нема целосно решено историските загадувања како линданот во „ОХИС“ и лоцираните проблеми во Неготино, а набрзо ќе дојдат на ред и нови индустриски капацитети.
За исполнување на овие строги еколошки стандарди на ЕУ, заклучува Малиш Саздовска, Македонија ќе мора воголема мера да се потпре на странски инвестиции, европски фондови, проекти и поддршка од светските банкарски институции.