Во ерата кога технологијата го преобликува светот, националните влади сè повеќе експериментираат со нејзиниот потенцијал.
Најновиот пример доаѓа од Албанија, каде што се разгледува револуционерна идеја – користење на вештачка интелигенција за замена на корумпирани владини службеници.
Ова не е прв пат некоја земја да експериментира со технологија. Ел Салвадор се обидува да го воведе биткоинот како законско средство за плаќање во последните неколку години, но тоа не успеа, додека во САД, проект за инфраструктура на вештачка интелигенција вреден 500 милијарди долари, започнат од поранешниот претседател Доналд Трамп, е во мирување шест месеци.
Борба против корупцијата
Во Албанија, земја со 2,7 милиони луѓе, премиерот Еди Рама предложи моделите на вештачка интелигенција како ChatGPT да ги преземат улогите на министрите.
Рама верува дека вештачката интелигенција може да биде клучна алатка во борбата против корупцијата и во зголемувањето на транспарентноста.
На прес-конференција, тој истакна смела визија: „Еден ден, можеби дури и ќе имаме министерство целосно управувано од вештачка интелигенција. На тој начин, нема да има непотизам или судир на интереси.“
Иако голем дел од идејата е сè уште теоретски, Рама додаде дека гласачите би можеле хипотетички да изберат алгоритам за вештачка интелигенција во советот на министри, со што Албанија ќе стане „првата земја што има цела влада со министри за вештачка интелигенција и премиер“.
Неговиот став го дели и Бен Блуши, поранешниот министер за локална самоуправа на Албанија, кој за Политико изјави дека верува оти „вештачката интелигенција би била подобра во водењето на општествата отколку што сме ние, бидејќи нема да прави грешки, не ѝ треба плата, не може да биде корумпирана и никогаш не престанува да работи“.
Поврзаноста на Албанија со OpenAI
Албанија, исто така, има единствена врска со светот на вештачката интелигенција. Албанско-американската претприемачка Мира Мурати, која беше нејзин технички директор од 2018 до 2025 година, помогна во трансформирањето на OpenAI во технолошкиот гигант што е денес. Мурати неодамна ја напушти компанијата за да го основа својот стартап, Thinking Machines Lab, вреден 2 милијарди долари.
Предизвиците на транзицијата
Сепак, останува прашањето дали деловниот успех на едно лице може да ги реши длабоко вкоренетите проблеми со корупцијата во Албанија. Како и многу балкански земји, Албанија се соочи со тешките последици од брзата транзиција од централно планирана економија во систем на слободен пазар.
И покрај тоа што граѓаните гласаа за останување на владејачката Работничка партија на власт на изборите во 1991 година, владата наскоро попушти пред прозападните протести и се зафати со драстични реформи. Тие вклучуваа рамна стапка на корпоративен данок од 15 проценти, продажба на јавни претпријатија и намалување на социјалните бенефиции, што создаде плодна почва за организиран криминал и корупција што трае повеќе од три децении.
Влада предводена од вештачка интелигенција веројатно нема да ги реши сите овие проблеми, но се тврди дека веројатно не би можела да ги влоши работите.
