Момчето убиец, кое на 3 мај годинава уби девет негови соученици и училишниот чувар во ОУ „Владислав Рибникар“, во вторникот дал изјава дека, според објавеното, е речиси дијаметрално поинаква од она што им го кажал на истражителите веднаш по злосторството. Она што е најинтересно е што сведочењето се разликува не толку по фактите – помалку или повеќе важните детали поврзани со масакрот, туку по суштинскиот однос на убиецот кон она што го извршил. Овој несекојдневен пресврт што се случи за само два и пол месеци, наметнува логично прашање – колку треба да се верува во неговите зборови?
Кога сме веќе кај фактите, не е без значење да се објаснат условите во кои сведочел момчето убиец. Тој беше сослушан преку видео-конференциска врска , во присуство на неговата мајка, додека сослушувањето го следеа родителите на жртвите кои имаа право да му поставуваат прашања . Неговото сведочење не беше пренесено во јавноста во интегрален облик, туку исклучиво преку зборовите на адвокатот на неговиот татко, што воопшто не е безначаен детал. Момчето зборувало четири часа и освен повторени реченици, нема податоци кои би укажале на многу детали кои се многу важни при ваквите сведоштва – тон, мимики, други форми на комуникација.
Првата контрадикторност: Од суровост до каење
Но, да почнеме по ред. Она што ја шокираше јавноста со новото сведочење на момчето-убиец е не толку дискретното присуство на емоцијата која до сега видно отсуствуваше – ЖАЛИЊЕ. Казните на момчето, како што ги пренесе адвокатот на неговиот татко , се полни со сомнеж за исправноста на она што го направил и со тага за жртвите. „Се кае за тоа што го направил“, „да го земе филмот назад, не би го направил повеќе“, се зборовите што наводно ги кажал во вторникот и воопшто не се вклопуваат во она што го наишле истражителите кога првпат го испрашувале момчето убиец: „Не се кае, нема чувства, освен за себе и за своите потреби“.
Втора контрадикторност: Променет однос кон жртвите
Од првите сослушувања на момчето убиец било констатирано дека тој чувствува сочувство за неговото злосторство, но не и сочувство за жртвите. „Што се зборува за мене, што пишува медиумите“, беа честите прашања до истражителите , кои повеќе би личеле на дете кое направило добро дело или спортски успех или достигнување на научна или уметничка област, отколку на десеткратен убиец. За него жртвите беа само бројка (демек се прашуваше колку од нив убил), а не живи луѓе, деца, пријатели (со минимум емпатија зборуваше само за училишниот чувар и едно момче кое го рани).
Но, од завчерашното рочиште дојдоа дијаметрално различни информации.
– Не сакаше да ги види сликите од другарите што ги убил и во објаснувањето рече дека му е непријатно – вели изворот на „Блиц“.
Како е можно 14-годишно момче убиец за нешто повеќе од два месеци, во услови на целосна изолација, толку многу да го промени својот став кон своето злосторство: од гордост во непријатност – и кон жртвите: од тоа што тие се само бројка за него, до тоа што не смее да ги гледа во очи ни на слики?!
Третата контрадикција: Од светла до ненормална иднина
„Тој сега не ја знае својата иднина, но знае дека тоа нема да биде нормално. Тој вели дека не ни знае за неговите родители, но мисли и дека тие нема да имаат нормална иднина“, наводно изјавило момчето убиец во вторникот, размислувајќи за времето кое му претстои.
Сето ова е сосема различно од она што го кажа веднаш по злосторството.
„Кога ќе излезам?“, беше прашање кое често го поставуваше, убеден дека е само прашање на време кога ќе биде ослободен. Тој став го усвоил со внимателно проучување на кривичниот законик во кој се вели дека малолетниците помлади од 14 години немаат кривична одговорност. Дури и соодветно го темпираше делото – убиствата ги изврши два месеци пред својот 14-ти роденден.
Токму тоа го поттикнало наводно дури и да планира што ќе прави кога ќе го продолжи својот „нормален живот“: „Мојата желба за во иднина е да купам приколка за кампер и да патувам низ светот“.
Меѓутоа, два месеци подоцна, убиецот на момчето веќе не е толку оптимист за својата иднина. Дали наеднаш го сфатил обемот на своето злосторство или било нешто друго?
Четврта контрадикторност: Месец подготвување криминал без мотив?!
Приказната дека момчето убиец не се откажало ниту во вторникот е детален опис на подготовките за злосторството. Од играње насилни игри и вежбање на стрелиште, до правење списоци за убиства и упорен обид да го пробие кодот за оружје на неговиот татко. Тој рече дека идејата да убие ја добил во неговото училиште „Владислав Рибникар “ кога гледал документарен филм во кој се споменува масовно убиство, неофицијално дознава „Блиц“. Потоа на интернет пребарувал термини на тема пукање и убиства и анализирал што направиле пукачите и каде условно кажано „згрешиле“ во извршувањето на нивните ужасни злосторства.
Меѓутоа, за време на сослушувањето во вторникот, тој не можеше конкретно да објасни зошто решил да го изврши ужасното злосторство, освен тврдењето дека има лоши чувства кон своите врсници. Како е можно четиринаесетгодишно момче да подготвува страшно злосторство толку долго, а да не може да објасни зошто го сторил тоа?
Нови болни дилеми
Многуте одговори на момчето убиец само отворија нови прашања и нови болни дилеми за масовното убиство кое не е забележано во историјата на светот , особено од рацете на 13-годишно дете. Иако вчера за прв пат покажа некои емоции, сведочењето на момчето убиец ќе биде ставено под микроскоп на вистината, бидејќи веднаш по убиствата се однесувал сосема поинаку: студено, далечно, без чувства на каење или поврзаност со татко му, мајката, сестрата…
Досега добро упатените извори на „Блиц“ никогаш не изјавиле дека момчето еднаш плачело кога зборувало за неговите другари кои загинале во пукотницата во училиштето . Нивото на неговите емоции е видливо и во неговото сведочење кога зборуваше за еден од неговите пријатели:
– Доаѓаше кај мене дома. Не знаев дека го удрив и него.
И тоа беше се.
Добро упатените во случајот со малолетниот масовен убиец наведуваат дека нивото на неговите емоции кон кој било се мери само според корисноста што тој самиот ја црпи од тоа.
– Неговите чувства поврзани со убиените се повеќе на ниво на непријатност што тој ја чувствува, што тој при сведочењето изјави дека не ги гледа фотографиите на оние што ги убил бидејќи се чувствува непријатно. Изјавата на адвокатот на таткото по сведочењето на момчето убиец дека изразил каење е првата емоција што ја спомна секој упатен во случајот по два месеци од масакрот што го изврши. Останува под знак прашалник дали момчето убиец навистина се кае или тоа е само општествено прифатлива изјава што ја дал, велат извори на „Блиц“.