Пазарот на осигурување во Македонија се соочува со сериозен земјотрес. Комисијата за заштита на конкуренцијата (КЗК) поведе постапка за утврдување на прекршок против Националното биро за осигурување (НБО) и девет водечки осигурителни компании. Постои основан сомнеж дека овие субјекти склучиле забранета спогодба за утврдување на цените на задолжителното осигурување од автоодговорност, со што директно ја елиминирале конкуренцијата на штета на граѓаните.
Во обемен акциски зафат реализиран на 27 ноември 2025 година, овластени лица од Комисијата извршиле ненајавени увиди во просториите на осигурителните друштва и Бирото, со цел да обезбедат материјални докази за наводното картелско однесување.
Кои компании се под истрага?
На мета на истрагата на антимонополското тело се најдоа клучните играчи на осигурителниот пазар. Постапката е поведена против:
- Националното биро за осигурување (НБО)
- Триглав Осигурување
- Сава Осигурување
- Евроинс Осигурување
- Халк Осигурување
- Винер – Виена Иншуренс Груп
- Кроација Осигурување – Неживот
- Уника
- Осигурителна полиса
- Еуролинк Осигурување.
Како функционирал наводниот договор?
Според сознанијата на Комисијата, суштината на прекршокот лежи во одлуките донесени од органите на управување на Националното биро за осигурување (Собранието и Управниот одбор). Се сомнева дека преку овие тела биле утврдени тарифите на премиите за осигурување од автомобилска одговорност.
Ваквата практика, според КЗК, претставува забранета спогодба според членот 7 од Законот за заштита на конкуренцијата.
„Со ваквите одлуки се ограничува конкуренцијата помеѓу друштвата за осигурување, на начин што се утврдуваат износите на премиите (цената) за осигурување од автоодговорност на исто ниво,“ наведуваат од Комисијата.
Наместо секоја компанија самостојно да ја формира цената базирана на сопствените деловни трошоци и проценки на ризик, тие наводно дејствувале координирано, спречувајќи ги потрошувачите да изберат поповолна понуда.
Ненајавени увиди и собирање докази
За да ги поткрепи своите сомневања, Комисијата спроведе „рација“ во просториите на инволвираните страни. На 27 ноември, службени лица на КЗК извршиле преглед на деловните книги и документацијата на компаниите, собирајќи податоци и информации релевантни за постапката.
Од Комисијата појаснуваат дека поведувањето на постапката за утврдување на прекршок не значи автоматски дека компаниите се виновни, туку дека постојат доволно индиции за да се истражи случајот темелно. Конечната одлука ќе биде донесена по завршувањето на доказната постапка.
Повик до граѓаните и фирмите
Комисијата за заштита на конкуренцијата упати јавен повик до сите лица кои поседуваат информации, податоци или искуства кои можат да бидат од значење за утврдување на фактичката состојба во овој случај, истите да ги достават до нивната адреса на булевар „Свети Кирил и Методиј“ бр. 54 во Скопје.
Оваа истрага е од огромно значење за илјадници возачи во Македонија, бидејќи цената на задолжителното осигурување директно влијае врз трошоците за регистрација на возилата.