Марина Абрамовиќ е перформанс уметник, родена во Белград во 1946 година.
Во 1979 година, Марина изведе една од најшокантните, незаборавните и најинтересните изведби во историјата на уметноста – Ритам 0.
Публиката беше поканета во просторијата каде што Марина стоеше во тишина. До неа на масата имаше парче хартија на кое пишуваше:
Инструкции: Има 72 ставки на масата кои можете да ги користите во менито по желба. Јас сум предметот. Времетраење: 6 часа (20h-2h) Во тој период ја преземам целосната одговорност – Марина Абрамович.
Триесетгодишната српска уметница Марина Абрамовиќ го започна својот најпредизвикувачки настап досега.
Таа го турна своето тело до крајни граници.
Настапот наречен „Ритам 0“ ја вклучи Марина, која стоеше во место шест часа додека публиката можеше да прави што сака.
Публиката можеше да користи било кој од седумдесет и двата ставки што Марина ги стави на масата.
Меѓу нив имало и предмети што можеле да се користат за задоволство и оние што можеле да се користат за нанесување болка.
Меѓу нив имаше роза, пердув, скалпел, парфем, шеќер, чоколадна торта, синџир, мед, леб, грозје, вино, камшик, маслиново масло, ножици, чекан, па дури и наполнет пиштол (со еден куршум).
Марина ги уверуваше присутните дека нема да има никакви последици по нив, што и да и направат. Таа ја презеде целосната одговорност за тоа што ќе и направат.Дури и некој да реши да ја силува или убие – таа ќе го дозволи тоа.
Главната цел на овој експеримент беше да се одговори на прашањето: Што би направила јавноста во ситуација кога ќе добие целосна слобода да го прави она што го сака?
Речиси смртоносен исход од експериментот:
Во првите три часа публиката била љубезна.
Некој само би ја завртел, добила бакнеж, па дури и роза од масата.
Но, по три часа публиката стана понасилна, поагресивна.
Некој и ја пресекол облеката и ја соблекол гола. Непримерно ја допирале. По четири часа почнале да и ја сечат кожата. Еден член од публиката и го отсекол вратот за да и ја „цица“ крвта.
На крајот, некој и вперил пиштол во главата и и го ставил прстот на чкрапалото.
Марина сфатила дека публиката може да ја убие за свое задоволство. Што ни кажува експериментот за нас самите? По шест часот, Марина почна тивко да се движи низ собата и да ја гледа публиката во очи.
Никој не можеше да се соочи со неа и брзо ја напуштија собата.
Сите тие ја избегнаа вистинската пресметка. Експериментот покажа колку е лесно некои луѓе да покажат насилен однос кон некој кој не може да се одбрани и е незаштитен. Уметничката беше понижена и обезчовечена од нејзините гледачи.
На почетокот на експериментот, публиката малку се пошегува со Марина.
Но, како што минуваше времето и публиката сфати дека Марина остана пасивна (не се бранеше), станаа поагресивни. Публиката почна да ја искористува и мачи Марина без очигледна причина – само затоа што можеше.
Од друга страна, за време на експериментот била формирана група луѓе, кои се обиделе да ја заштитат Марина. Иако од овие луѓе не беше побарано да ја заштитат Марина, тие го направија тоа.
Веројатно сте читале приказни за луѓе кои спасувале Евреи за време на холокаустот додека ги ризикувале своите животи.
Овие поединци го направија тоа затоа што мислеа дека е правилно, а не затоа што ќе бидат принудени да го сторат тоа. Во секој од нас има и вродена добрина само на нас е да избереме дали ќе ја користиме!
