Од крајот на ноември 2025 година, Германија ќе воведе нови правила што значително ќе го променат начинот на кој луѓето купуваат преку интернет.
Корисниците на популарните опции „купи сега, плати подоцна“, кои досега можеа да ги користат без сериозна проверка на кредитната способност, ќе бидат особено погодени. Новиот закон значи дека дури и малите онлајн купувања ќе се третираат како краткорочни заеми – со задолжителна проверка на финансиската сигурност на купувачот.
Овој потег доаѓа во време кога сè повеќе граѓани, особено помладите, се одлучуваат за одложено плаќање преку платформи како што се Klarna и PayPal. Ваквите услуги им овозможуваат на клиентите да нарачаат веднаш и да платат во рок од 30 дена или на повеќе рати, честопати без камата. Сепак, токму оваа леснотија на купување доведе до растечки ризик од презадолженост кај потрошувачите.
Германската влада одлучи да го усогласи своето законодавство со новата европска директива за потрошувачки кредити. Ова ќе ги третира малите, краткорочни заеми со исто ниво на надзор како и традиционалните заеми. Целта е да се спречат потрошувачите, привлечени од флексибилни модели на плаќање, да ја изгубат контролата врз своите финансии.
„Купи сега, плати подоцна“
На 20 ноември 2025 година во Германија ќе стапи на сила закон, со кој ќе се воведат построги правила за услуги како што се Klarna и PayPal. Според истражувањето на Schufa, речиси еден од тројца Германци ја користи опцијата за одложено плаќање. Новите прописи предвидуваат дека дури и за мали износи, кредитната способност на купувачот ќе биде проверена во иднина.
„Она што многу луѓе не го знаат е дека ваквите форми на плаќање технички се сметаат за краткорочни заеми“, вели Шуфа, додавајќи дека секој што користи „Купи сега, плати подоцна“ ќе мора да помине низ проверка на кредитот, дури и за мали купувања.
Имплементација на Директивата на ЕУ за потрошувачки кредити
Промените произлегуваат од новата Директива на ЕУ за потрошувачки кредити, која е во сила од 30 октомври 2023 година. Германија ја транспонираше во националното законодавство на почетокот на септември 2025 година, а нејзината имплементација започнува на 20 ноември 2025 година.
Според Чип, „од тој датум, понудите „мини-кредити“ и „купи сега, плати подоцна“ исто така ќе бидат предмет на проверка на кредитот, а банките ќе мора појасно да ги информираат потрошувачите за реалните трошоци за задолжување“.
Што спаѓа под новите правила?
Новиот закон се однесува на:
- мали кредити под 200 евра,
- кредити пократки од три месеци,
- бесплатни кредити,
и купувања на сметка доколку е вклучен надворешен давател на услуги за плаќање.
Доколку самиот продавач нуди купувања на сметка, важат дополнителни услови:
за поголеми трговци – ако рокот на плаќање е подолг од 14 дена,
за помали трговци – ако рокот на плаќање е подолг од 50 дена.
Ова ќе ги вклучи и понудите „Купи сега – Плати подоцна“ во одредбите од Законот за потрошувачки кредити – објаснува Шуфа.
Одбивање на купувања и заштита на потрошувачите
Доколку купувачот не ја помине проценката на кредитната способност, дури и малите нарачки ќе бидат одбиени и мора веднаш да се платат. Главната цел на новите регулативи е да се заштитат граѓаните, особено оние со пониски приходи, од прекумерен долг.
Многу млади луѓе, привлечени од можноста за плаќање на рати или без камата, честопати губат евиденција за своите трошоци. Новиот систем за следење треба да спречи таква „тивка презадолженост“.
Корисниците на платформата Кларна веќе можат да ја проверат својата „Купувачка моќ“ и да видат до кој износ им е одобрен кредитниот лимит – што ќе стане неопходен чекор за сите оние кои купуваат на кредит по ноември 2025 година.