Клучни факти
- Брент: пад од 3,8% на 84,02 американски долари за барел
- WTI (американска нафта): пад од 4,1% на 81,40 американски долари за барел
- Аналитичари предупредуваат дека нормализацијата на глобалните залихи и поморскиот сообраќај ќе бара време
- Според државната нафтена компанија на ОАЕ, целосниот проток низ Ормускиот теснец веројатно ќе се воспостави дури во првиот или вториот квартал следната година
Што го предизвика падот
По објавувањето на договорот САД–Иран, цените на нафтата на азиските пазари се намалија. Инвеститорите ја вградија очекуваната стабилизација на снабдувањето, што доведе до брза корекција на цените на двата референтни типа нафта.
Перспективи и ограничувања
И покрај позитивниот сигнал, експертите оценуваат дека враќањето на пазарната рамнотежа нема да биде моментално. Бродските компании најверојатно ќе почекаат потврда дека договорот се почитува на терен, пред целосно да ги нормализираат рутите. Дополнително, протокот низ Ормускиот теснец може да се стабилизира постепено, со можен целосен капацитет дури наредната година.
Меѓународни реакции
Катар, Турција и Франција
Катар изрази целосна поддршка за напорите за зајакнување на регионалната безбедност и стабилност. Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган повика да се избегнува реторика и потези што би можеле да ги зголемат тензиите до потпишувањето и спроведувањето на договорот. Францускиот претседател Емануел Макрон апелираше за итно и безусловно повторно отворање на Ормускиот теснец, нагласувајќи дека Франција и Обединетото Кралство се подготвени да помогнат.
САД и сојузници
Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека „нафтата ќе тече“ и изјави дека договорот гарантира „трајно слободен“ Ормуски теснец. Потпретседателот Џеј Ди Венс оцени дека договорот има потенцијал фундаментално да го трансформира Блискиот Исток во наредните децении. Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, го поздрави договорот како клучен чекор кон мирно решавање на конфликтот. Лидерите на Обединетото Кралство, Франција, Германија и Италија во заедничка изјава најавија дека ќе го искористат моментумот за враќање на регионалната стабилност.
Азија и Пацифик
Јапонскиот премиер Санае Такаичи, австралискиот премиер Ентони Албанезе и шефот на дипломатијата на Нов Зеланд, Винстон Питерс, го поддржаа договорот и повикаа на брза имплементација и стабилизација на трговските текови.
Скепса и предупредувања
Американскиот сенатор Линдзи Греам изрази задоволство, но и загриженост дека толкувањето на договорот од иранска страна може да се разликува од она на американскиот преговарачки тим.
Што следува: Самитот на Г7
Франција од понеделник е домаќин на самитот на Г7. Се очекува лидерите да побараат од претседателот Трамп дополнителни детали за договорот, со акцент на повторното отворање на Ормускиот теснец и поддршката за Либан. На агендата се и поддршката за Украина и подемот на вештачката интелигенција.