Уставниот суд донесе клучна одлука со која утврди дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ била повредена слободата на јавно изразување на мислата за време на насилните настани во Собранието на 27 април 2017 година.
Со оваа одлука, највисокиот суд во државата практично ги поништи ставовите на Основниот граѓански и Апелациониот суд во Скопје, кои претходно ги одбија тужбите на новинарката со образложение дека државата немала „намера“ да ѝ го попречи известувањето.
Државата потфрлила во својата „позитивна обврска“
Уставниот суд во своето образложение е дециден: слободата на изразување не подразбира само државата да не се меша во работата на новинарите, туку таа има и позитивна обврска да им обезбеди безбедни услови за работа, особено кога известуваат за прашања од висок јавен интерес.
„Државата во наведените вонредни и насилни околности го повредила правото на слободно изразување на мислата… пропуштено е да се исполни позитивната обврска за заштита на подносителката на барањето и да ѝ се овозможи да ја информира јавноста без страв“, се наведува во одлуката на Судот.
Во барањето поднесено преку адвокатот Филип Медарски, детално се опишуваат трауматичните моменти од „крвавиот четврток“. Стојановска, како акредитиран новинар на „Телевизија 24“, била во прес-центарот кога толпата влегла во Собранието.
- Закани и насилство: Демонстрантите насилно ја отвориле вратата, фрлале со предмети и сталаци од камери.
- Психички притисок: На новинарката насилно ѝ бил одземен мобилниот телефон, кој бил удрен од ѕид, а маскирани лица ѝ се заканувале со зборовите: „Тешко тебе ако има снимки во телефонот“.
- Пропуст на обезбедувањето: Судот го нотира и фактот дека собраниското обезбедување одбило да помогне во евакуацијата со образложение дека „немаат наредба“.
Поука за пониските судови
Оваа одлука на Уставниот суд е силна порака до граѓанските судови, кои претходно сметаа дека новинарските права не се повредени бидејќи Стојановска „сама избрала да се вклучува во живо на Фејсбук“. Уставните судии го отфрлија ваквото толкување како неосновано, нагласувајќи дека безбедноста на новинарот е нераскинлив дел од слободата на медиумите.
Што понатаму? Оваа одлука сега служи како правен основ Стојановска да ја продолжи битката за надомест на штета пред редовните судови, но овојпат со потврда од Уставниот суд дека нејзините основни човекови права биле погазени од страна на државата.
