Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, за време на својата официјална посета на Скопје и средбата со претседателката Гордана Силјановска-Давкова, упати силни пораки за важноста на Македонија во Алијансата. Тој го поздрави зголемувањето на буџетот за одбрана, ја нагласи улогата на земјава во регионалната стабилност и се осврна на актуелните глобални безбедносни предизвици, вклучително и ситуацијата со Иран.
Македонија – ценет сојузник на источното крило
Руте ја започна својата изјава со благодарност до претседателката Силјановска-Давкова за гостопримството, нарекувајќи ја Северна Македонија „цврст и ценет сојузник во НАТО“ кој на многу начини придонесува за заедничката безбедност.
Тој особено го истакна придонесот на македонските војници:
- Наши трупи служат заедно со другите сојузници како дел од копнените сили во Бугарија и Латвија.
- Нивното присуство е клучно за обезбедување на источното крило на НАТО преку кредибилно одвраќање и одбрана.
- Руте најави дека подоцна во текот на денот ќе има чест и лично да се сретне со дел од припадниците на Армијата во касарната „Илинден“.
Пофалби за одбранбениот буџет и поддршката за Украина
Генералниот секретар изрази задоволство што Северна Македонија одвои над 2% од својот БДП за одбрана во 2025 година.
„Ова е витален напредок додека сојузниците, вклучително и Северна Македонија, го подготвуваат својот кредибилен пат за достигнување на 5% одбранбени трошоци до 2035 година“, порача Руте.
Сепак, тој предупреди дека нема простор за опуштање и дека сите сојузници мора да направат повеќе, пред сè преку зголемување на инвестициите и производството за да се исполнат целите на Алијансата.
Во однос на војната во Украина, Руте ја пофали непоколебливата поддршка од Скопје:
- Тој го истакна вредниот придонес на земјава во командата во Германија која обезбедува безбедносна помош и обука за Украина.
- Ја спомена и улогата во Иницијативата која испорачува витална воена помош за Киев.
- „Мораме да го задржиме моментумот за Украина да може да се одбрани од рускиот терор од небото, да ги задржи линиите на фронтот, да помогне во одржувањето на мирот кога ќе престанат борбите и да одврати секаква идна агресија од Русија“, категоричен беше првиот човек на НАТО.
Чувар на стабилноста на Западен Балкан
Осврнувајќи се на регионот, Руте нагласи дека Северна Македонија игра суштинска улога во зачувувањето на стабилноста на Западен Балкан, кој е од стратешко значење за Алијансата.
„Нашата посветеност на стабилноста на регионот е непоколеблива. И нема да дозволиме да се појави безбедносен вакуум“, порача тој.
Посебна благодарност Руте упати за долгогодишната поддршка на мировната мисија КФОР во Косово, која, како што рече, продолжува да игра фундаментална улога за трајна безбедност.
Ставот на НАТО за Иран: Режимот е закана и за Европа
На новинарско прашање поврзано со ситуацијата на Блискиот Исток, Руте беше дециден дека НАТО директно не е вклучен во кампањата која ја водат САД и Израел, но нагласи дека треба да се има јасна слика за тоа што се случува.
- Тој предупреди дека Иран е блиску до добивање нуклеарна способност и балистички ракети, што претставува егзистенцијална закана не само за Израел и Блискиот Исток, туку и огромна закана за Европа.
- Руте го посочи иранскиот режим како „извозник на хаос“ одговорен за терористички напади и обиди за атентати со децении наназад, правејќи јасна разлика помеѓу режимот и иранскиот народ.
Околу воените дејствија против Иран, генералниот секретар истакна:
„Деградирањето на иранската нуклеарна и ракетна способност, фактот дека Хамнеи сега го нема… мислам дека на сите ни е подобро што тој е заминат и што нуклеарната и балистичката способност се поразени и деградирани“.
Тој додаде дека многу сојузници во НАТО обезбедуваат клучна логистичка поддршка за кампањата предводена од САД и Израел, и дека чувствува широка поддршка во Европа за елиминирањето на нуклеарната закана од Иран.
За крај, Руте порача дека НАТО е посветен на одбрана на секоја педа сојузничка територија, без разлика од каде доаѓа предизвикот.
