Црна Гора направи крупен чекор напред кон полноправното членство во Европската Унија. По директната дипломатска интервенција и разговорот меѓу црногорскиот премиер Милојко Спајиќ и францускиот претседател Емануел Макрон, отстранети се и последните пречки за затворање на дури пет преговарачки поглавја до крајот на оваа година.
Официјализирањето на овој успех ќе се случи на Меѓувладината конференција закажана за вторник, а финалната церемонија ќе се одржи на 16 декември во Брисел, каде Спајиќ ќе застане рамо до рамо со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен и новата комесарка за проширување, Марта Кос.
Францускиот пресврт: Од блокада до „зелено светло“
Клучниот момент во овој процес беше промената на ставот на Париз. Иако Франција првично го блокираше затворањето на поглавјата за земјоделство и рибарство на седницата на Работната група на Советот на ЕУ (COELA), интензивната дипломатска офанзива на црногорскиот државен врв вроди со плод.
Покрај Спајиќ, и претседателот Јаков Милатовиќ комуницирал со францускиот државен врв, што резултираше со повлекување на резервите и давање согласност за целиот пакет.
Министерот за земјоделство, Владимир Јоковиќ, истакна дека државата ги исполнила сите технички услови:
„Го сработивме и исполнивме сѐ што бараше Европската комисија“, дециден е Јоковиќ.
Кои поглавја се симнуваат од дневен ред?
На претстојната конференција, Црна Гора ќе стави „ад акта“ пет значајни области:
- Поглавје 3: Право на основање претпријатија и слобода на давање услуги;
- Поглавје 4: Слободно движење на капитал;
- Поглавје 6: Право на трговските друштва;
- Поглавје 11: Земјоделство и рурален развој;
- Поглавје 13: Рибарство.
Силна поддршка од Берлин: Мерц најавува Договор за пристапување
Освен со Макрон, премиерот Спајиќ остварил значајни разговори и со германскиот канцелар Фридрих Мерц, како и со бројни европски министри и комесари.
Канцеларот Мерц испрати силна порака, оценувајќи ја Црна Гора како кандидат кој најмногу напредувал.
„Токму со Црна Гора… сега можеме да преминеме на следниот чекор и наскоро да започнеме со работа на Договорот за пристапување. Тоа е и во наш интерес… особено во однос на ограничувањето на нелегалната миграција“, изјави Мерц на прес-конференција со шефот на НАТО, Марко Руте.
Биланс на успехот и идни чекори
Потпретседателот на парламентот, Борис Пејовиќ, преку Фејсбук порача дека неизвесноста во последните денови потврдила една работа – нема „прогледување низ прсти“ поради геополитиката, туку се вреднуваат само конкретните резултати.
- Моментален скор: Со овие пет, актуелната Влада ќе има затворено вкупно девет поглавја во својот мандат.
- Вкупен биланс: Црна Гора влегува во 2026 година со вкупно 12 затворени поглавја.
- Амбиција: Целта е до 2026 година да се затворат над 20 поглавја, а до крајот на 2028 година земјата да стане полноправна членка на ЕУ.
Вреди да се напомене дека Црна Гора ги исполнила условите и за Поглавјето 31 (Надворешна и безбедносна политика), но одлуката е одложена на барање на Хрватска.
