Штедењето на мерки за безбедност е најчестиот начин на кој градежните фирми се обидуваат да понудат најниска цена на пазарот, но цената на човечкиот живот нема износ. Борче Стојчевски од „Тутела“, во завршниот дел од гостувањето на 4ТВ, повлече паралела меѓу вртоглавите цени на недвижностите и минималните вложувања потребни за заштита на работниците.
Инвеститорот веќе нема да може да „пере раце“ од изведувачот
Според Стојчевски, клучната промена во новиот законски пристап е префрлањето на дел од одговорноста врз инвеститорот. Досегашната пракса каде инвеститорите се оградуваа од несреќите со изговорот „јас само најмив фирма“, мора да престане.
„Кога одговорноста ќе биде и кај инвеститорот, тој многу повнимателно ќе бира кого ангажира. Изборот на изведувачот е пресуден за тоа како ќе се одвива градбата – дали по европски стандарди или со импровизации“, појаснува тој.
Математика на безбедноста: Еден квадрат за сите шлемови и скелиња
Стојчевски изнесе интересна споредба за трошоците на заштитните мерки во однос на профитот од градбите:
- Цената на станот: Во Скопје квадратот веќе достигнува и до 2.500 евра.
- Трошокот за безбедност: Со сума колку вредноста на само еден продаден метар квадратен, може да се обезбедат врвни мерки за безбедност за целото градилиште.
- Ризикот е прескап: Ако се случи несреќа, кривичната одговорност и затворањето на градилиштето чинат многу повеќе отколку превентивните мерки.
Модел на „граѓански инспектори“ и дигитални решенија
Бидејќи бројот на официјални инспектори е недоволен, Стојчевски предлага подигање на колективната свест каде секој граѓанин ќе биде еден вид контролор.
- Софтвер за пријавување: Една од идеите е создавање софтверска апликација преку која граѓаните или стручните лица ќе можат веднаш да испратат фотографија од небезбедно градилиште до Државниот инспекторат за труд.
- Сликата како доказ: Со ваков модел, инспекторите би имале точни и насочени информации каде треба итно да интервенираат, наместо да лутаат низ стотиците градилишта во државата.
Стојчевски заклучува дека иако има фирми во Македонија кои работат по европски стандарди и ја чуваат „главата на работникот и угледот на фирмата“, сепак кај мнозинството сè уште доминира желбата за брз профит преку кратење на основните заштитни механизми.
